ΠΑΘΗΣΕΙΣ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ

Η οσφυαλγία, από τις λέξεις οσφύς (μέση) και άλγος (πόνος),είναι σύμπτωμα που αφορά κάθε πόνο στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης (στη μέση), ανεξάρτητα από την αιτία που τον προκαλεί και από την οποία το 80% των ανθρώπων επηρεάζεται κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ενοχοποιείται για το περίπου 25% των προσωρινών αναπηριών και το 40% των μόνιμων, γι΄αυτό και ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται παγκοσμίως στην πρόληψή της. Είναι συχνότερη στην 4η και 5η δεκαετία της ζωής και συνήθως οφείλεται σε εκφύλιση των κατώτερων οσφυϊκών διαστημάτων που είναι τα πιο κινητά. Συχνά η εκφύλιση ξεκινάει από έναν ή περισσότερους μεσοσπονδύλιους δίσκους, (δισκοκήλη) και στη συνέχεια ακολουθεί εκφύλιση των σπονδυλικών αρθρώσεων, που προκαλεί αστάθεια και στένωση του σπονδυλικού σωλήνα.

Ταυτόχρονα με την οσφυαλγία, ο σχηματισμός μίας κήλης δίσκου μπορεί να πιέσει την ρίζα νεύρου με αποτέλεσμα πόνο στο πόδι, που είναι γνωστός με τον όρο «ισχιαλγία».

Πολλές μελέτες έχουν δημοσιευτεί διεθνώς που αφορούν το αν υπάρχουν τρόποι όπου μπορεί κανείς να αποφύγει τα συμπτώματα της οσφυαλγίας και τα χρόνια προβλήματα της μέσης. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι συχνά υπάρχουν γενετικές και εμβιομηχανικές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων, πράγμα που καθιστά ορισμένους πιο ευπαθείς σε προβλήματα με τη μέση τους. Επίσης υπάρχουν και κάποιες σοβαρότερες παθήσεις (π.χ. όγκοι, κατάγματα, φλεγμονές), που μπορεί αρχικά να εμφανιστούν με μία οσφυαλγία. Η οσφυαλγία μπορεί να είναι είτε οξεία, είτε υπο-οξεία ή χρόνια σε διάρκεια. Με τα συντηρητικά μέτρα, τα συμπτώματα του χαμηλού πόνου στην πλάτη συνήθως παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση μέσα σε λίγες εβδομάδες από την έναρξη.

osfialgia

Ταξινόμηση βάσει διάρκειας

Η Οσφυαλγία μπορεί να χαρακτηριστεί από τη διάρκεια των συμπτωμάτων ως:

  • Οξεία (Acute Low Back Pain, λιγότερο από 4 εβδομάδες),
  • Yπoξεία (Subacute, 4-12 εβδομάδες),
  • Χρόνια (Chronic, πάνω από 12 εβδομάδες)

Αίτια της Οσφυαλγίας

Η πλειοψηφία των αιτίων της Οσφυαλγίας προέρχεται από καλοήθη μυοσκελετικά προβλήματα και αναφέρονται ως μη ειδική Οσφυαλγία. Αυτός ο τύπος μπορεί να οφείλεται σε διάστρεμμα ή τέντωμα μυός ή διάστρεμμα μαλακού ιστού, ιδίως σε περιπτώσεις όπου ο πόνος ξαφνικά προέκυψε κατά τη διάρκεια της σωματικής φόρτισης της σπονδυλικής στήλης, με τον πόνο πλευρικά προς τη σπονδυλική στήλη. Κατά μία άποψη, πάνω από το 90% των περιπτώσεων της Οσφυαλγίας ανήκουν στην κατηγορία αυτή. Η πλήρης διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει πολλές άλλες λιγότερο κοινές αιτίες. Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί πάνω από 100 αίτια που προκαλούν μη ειδική αλλά και ειδική Οσφυαλγία – ισχιαλγία.

Τα συχνότερα από αυτά τα αίτια είναι η Κήλη δίσκου οσφύος, η εκφυλιστική δισκοπάθεια και η εκφυλιστική σπονδυλαρθρίτιδα (ή σπονδύλωση). Ωστόσο, ιδίως στα παιδιά και τους ηλικιωμένους, δεν αποκλείονται άλλα αίτια που μπορούν να επηρεάσουν τον πόνο στην μέση όπως η σκολίωση, η σπονδυλόλυση, η σπονδυλολύσθηση, οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης, οι μικροβιακές σπονδυλοδισκίτιδες και, το σπουδαιότερο, ο λεγόμενος αντανακλώμενος πόνος (reffered pain).

Μηχανικά αίτια Οσφυαλγίας

  • Αποφυσιακή οστεοαρθρίτιδα
  • Διάχυτη ιδιοπαθή σκελετική υπερόστωση (DISH)
  • Εκφυλισμένοι δίσκοι- Νόσος του Εκφυλισμένου Δίσκου (DDD)(«δισκοπάθεια»)
  • Κύφωση Νεανική(Νόσος Scheuermann)
  • Σπονδυλική Κήλη Δίσκου Οσφύος
  • Θωρακική ή οσφυϊκή σπονδυλική στένωση
  • Σπονδυλολίσθηση και άλλες συγγενείς ανωμαλίες
  • Κατάγματα σπονδύλων
  • Κοινή ιερολαγόνια δυσλειτουργία
  • Διαφορά μήκους των ποδιών – Ανισοσκελία
  • Περιορισμένη κίνηση του ισχίου – Δυσκινησία Ισχίου
  • Ευθυγραμμισμένα λεκάνη – πυελική λοξότητα, πρόσθια απόκλιση ή αναστροφή
  • Ανώμαλος πρηνισμός ποδιών

Όλα τα προαναφερθέντα αφορούν μηχανικά ή σκελετικά αίτια που συμβάλουν στην μη ορθή λειτουργία της σκελετικής αλυσίδας με συνέπεια την πρόκληση πόνου.

Η φυσικοθεραπεία είναι, τις περισσότερες φορές, η πλέον αποτελεσματική οδός επίλυσης της σκελετικής ανωμαλίας με συνέπεια την πρόκληση πόνου. Στην θεραπευτική, αυτή, προσέγγιση ζητούμενο είναι η επαναφορά της κινητικής λειτουργίας της Σπονδυλικής Στήλης που θα μπορέσει να σπάσει τον γόρδιο δεσμό του πόνου. Η κλασική Φυσικοθεραπεία με προσέγγιση των συμπτωμάτων μέσω φυσικών μέσων όπως υπέρηχα, laser, ηλεκτροθεραπείες κ.τ.λ. αποτελεί συμπλήρωμα της θεραπείας με σκοπό την αναλγησία.

Μεταβολικά αίτια Οσφυαλγίας

  1. Κατάγματα σπονδύλων από οστεοπόρωση
  2. Οστεοχονδρίτιδες.

Από τους προαναφερθέντες τρόπους φυσικοθεραπείας πρέπει να αφαιρεθεί η κινησιοθεραπευτική προσέγγιση λόγω ότι αυτή μπορεί να προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις.

Παθοφυσιολογία

Η οσφυϊκή περιοχή (ή κάτω πίσω περιοχή) αποτελείται από πέντε σπονδύλους (L1-L5). Μεταξύ αυτών των σπονδύλων υπάρχουν ινοχόνδρινοι δίσκοι (μεσοσπονδύλιοι δίσκοι), που δρουν ως μαξιλάρια, αποτρέποντας την μεταξύ τους τριβή, ενώ την ίδια στιγμή προστατεύει το νωτιαίο μυελό. Τα νεύρα τα οποία προέρχονται από το νωτιαίο μυελό και διέρχονται διαμέσου των τρημάτων των σπονδύλων, παρέχουν στους μυς μηνύματα που σχετίζονται με αισθήσεις και κινήσεις. Η σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης παρέχεται από τους συνδέσμους και μυς της πλάτης, το κάτω μέρος της πλάτης και της κοιλιάς. Οι μικρές αρθρώσεις οι οποίες εμποδίζουν άμεσα την κίνηση της σπονδυλικής στήλης, ονομάζονται αρθρώσεις έκφανσης (zygapophysial αρθρώσεις). Οι αιτίες του χαμηλότερου πόνου στην πλάτη είναι ποικίλες. Οι περισσότερες περιπτώσεις πιστεύεται ότι οφείλονται σε ένα διάστρεμμα ή τάση των μυών και των μαλακών ιστών της πλάτης.

Υπερδραστηριότητα των μυών της πλάτης μπορεί να οδηγήσει σε ένα τραυματισμό ή ρήξη συνδέσμου της πλάτης, που με τη σειρά του οδηγεί σε πόνο. Ένας τραυματισμός μπορεί επίσης να συμβεί σε ένα από τους μεσοσπονδύλιους δίσκους (σχίσιμο του δίσκου, κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου). Λόγω γήρανσης, οι δίσκοι αρχίσουν να υποχωρούν και να συρρικνώνονται σε μέγεθος, με αποτέλεσμα οι σπόνδυλοι και οι αρθρώσεις έκφανσης να τρίβονται ο ένας ενάντια στο άλλο. Η λειτουργικότητα των συνδέσμων και των συνδέσμων μειώνεται επίσης μέχρι μία ηλικία , γεγονός που οδηγεί σε Σπονδυλολίσθηση, κατά την οποία οι σπόνδυλοι κινούνται πολύ περισσότερο από ότι θα έπρεπε. Ο πόνος παράγεται επίσης από οσφυϊκή σπονδυλική στένωση, ισχιαλγία και σκολίωση. Στο χαμηλότερο άκρο της σπονδυλικής στήλης, μερικοί ασθενείς μπορεί να αισθάνονται πόνο στον κόκκυγα (ονομάζεται επίσης κοκκυγοδυνία). Άλλοι μπορεί να αισθάνονται πόνο στην ιερολαγόνια άρθρωσή τους, όπου η σπονδυλική στήλη έρχεται σε επαφή με την πύελο και ονομάζεται δυσλειτουργία της ιερολαγόνιας όρθωσης που μπορεί να είναι υπεύθυνη για το 22,6% του χαμηλού πόνου στην πλάτη. Στις φυσικές αιτίες μπορεί να περιλαμβάνεται η οστεοαρθρίτιδα, η ρευματοειδή αρθρίτιδα, η εκφύλιση των δίσκων μεταξύ των σπονδύλων , η κήλη σπονδυλικού δίσκου, ένα σύστημα σπονδυλικού κατάγματος (όπως από οστεοπόρωση), ή σπάνια, μια μόλυνση ή όγκος.

Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, καμία αξιοσημείωτη ή σοβαρή αιτία δεν έχει ποτέ αναγνωριστεί. Αν ο πόνος υποχωρήσει μετά από μερικές εβδομάδες, τότε οι εντατικές εξετάσεις δεν ενδείκνυται.

Πρόληψη

Η άσκηση με στόχο την κινητοποίηση των πασχόντων σπονδύλων απαιτεί γνώση της ανατομικής περιοχής καθώς και το είδος του ασκησιολογίου που θα βοηθήσει στην αποτελεσματική πρόληψη της υποτροπής του μη-οξέος πόνου. Η μη γνώση των προβλημάτων του πάσχοντος μπορεί κάλλιστα να δημιουργήσει προβλήματα και περαιτέρω τραυματισμούς.

Γενικά για την πρόληψη της οσφυαλγίας, είναι ευρέως αποδεκτό ότι πρέπει να αποφεύγουμε την καθιστική ζωή και να εντάξουμε την άσκηση και το περπάτημα στην καθημερινότητά μας. Οι κύριες μυϊκές ομάδες που πρέπει να γυμνάζουμε είναι οι μύες της μέσης (κοιλιακοί, ραχιαίοι, ιερονωτιαίοι, γλουτιαίοι). Αθλήματα που γυμνάζουν συνολικά το σώμα, όπως η κολύμβηση, πρέπει να προτιμούνται. Επειδή όμως και ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, αλλά και το κάθε πρόβλημα ιδιαίτερο το σωστότερο είναι να ακολουθείται εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης υπό παρακολούθηση.

Σημαντικός είναι ο έλεγχος του σωματικού βάρους. Οι υπέρβαροι με χαλαρούς μύες είναι πιο πιθανό να έχουν συχνά επεισόδια οσφυαλγίας. Στην καθημερινή μας ζωή υπάρχουν ορισμένα πράγματα τα οποία πρέπει να γνωρίζουμε, έτσι ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης οσφυαλγίας:

Στην καθιστική εργασία θα πρέπει:

  • Να αποφεύγεται η πολύωρη παραμονή στην ίδια θέση και να γίνονται συχνά διαλείμματα κάνοντας διατατικές ασκήσεις, επιτρέποντας στο σώμα να ξεμουδιάζει.
  • Να τοποθετείται ένα μικρό μαξιλάρι στην επιφάνεια της μέσης, ώστε να διατηρείται η φυσιολογική λόρδωση στην περιοχή.
  • Να ρυθμίζεται το ύψος του γραφείου, ώστε να κρατάμε τη μέση σε ευθεία γραμμή.

Στην οδήγηση θα πρέπει:

  • Να διατηρείτε το κάθισμα του αυτοκινήτου σε όρθια θέση και κοντά στα πετάλια, ώστε να διατηρείται η φυσιολογική λόρδωση της μέσης .
  • Σε μακρινά ταξίδια πρέπει να διακόπτεται η καθιστή θέση κάθε μία ή δύο ώρες, να στεκόμαστε όρθιοι εκτείνοντας τον κορμό προς τα πίσω 6-7 φορές και να περπατάμε για λίγα λεπτά.
  • Αν φυσικά βρίσκεστε στο οξύ στάδιο της πάθησης, να αποφεύγετε την οδήγηση.

Όταν είναι ανάγκη να σκύψουμε θα πρέπει:

  • Στην περίπτωση που πρέπει να σηκώσουμε κάποιο αντικείμενο – ή άρση βαρέων αντικειμένων είναι απαγορευτική – στεκόμαστε κοντά στο αντικείμενο που θέλουμε να σηκώσουμε, κρατάμε τη μέση ίσια και λυγίζουμε τα γόνατα για να το πιάσουμε. Για να το σηκώσουμε, σφίγγουμε τους μύες της κοιλιάς και τεντώνουμε τα γόνατα. Για να μεταφέρουμε βαριά αντικείμενα, τα κρατάμε κοντά στο σώμα και χρησιμοποιούμε και τα δυο χέρια. Σε καμία περίπτωση, δε θα πρέπει να προβείτε σε απότομη στροφή της σπονδυλικής στήλης. Στην περίπτωση όπου βρίσκεστε στο οξύ στάδιο της νόσου, να αποφεύγετε οποιασδήποτε μορφής σκύψιμο.

Όταν κοιμόμαστε θα πρέπει:

  • Να φροντίσουμε ώστε το στρώμα μας να είναι σε ευθεία θέση και να μη ‘βουλιάζει’ ή να είναι πολύ μαλακό. Προμηθευτείτε ένα ανατομικό στρώμα ή τοποθετήστε μερικές επίπεδες σανίδες κάτω από αυτό που ήδη έχετε, ώστε να το ενισχύσετε.

Όταν στεκόμαστε πολύ ώρα όρθιοι θα πρέπει:

  • Να στεκόμαστε σε στάση ανάπαυσης βγάζοντας το ένα πόδι μπροστά κι έχοντας το ένα γόνατο ελαφρά λυγισμένο. Δε φοράμε παπούτσια με ψηλά τακούνια και προτιμάμε τις ανατομικές σόλες.

Όταν βήχουμε/φτερνιζόμαστε:

  • Ο βήχας και το φτέρνισμα μπορούν να προκαλέσουν οξύ επεισόδιο οσφυαλγίας, ή και υποτροπή μιας υπάρχουσας κατάστασης. Για αυτό όταν πρόκειται να βήξουμε/φτερνιστούμε, σηκωνόμαστε όρθιοι και ελαφρώς γέρνουμε προς τα πίσω.

Γενικά πρέπει να θυμόμαστε ότι η αποφυγή της καθιστικής ζωής, η συχνή άσκηση, η ρύθμιση του σωματικού βάρους και η τήρηση ορισμένων οδηγιών ,όπως αυτές που αναφέραμε, αποτελούν την καλύτερη πρόληψη για την εμφάνιση επεισοδίων οσφυαλγίας.

Εν τέλει, η αποκατάσταση και βελτίωση της οσφυαλγίας μπορεί να επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Καμία μέθοδος δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει τη λύση. Ούτε η φαρμακευτική αγωγή, είτε με πόσιμα σκευάσματα, είτε με εκχύσεις φαρμάκων στον μεσοσπονδύλιο δίσκο, είτε με ενέσιμες μεθόδους. Τα αποτελέσματα είναι φτωχά και σίγουρα προσωρινά.

Από πλευράς της φυσιοθεραπευτικής προσέγγισης υπάρχουν διάφοροι δρόμοι και τεχνικές που μπορούν να ακολουθηθούν. Εύκολα, πολλοί, βάζουν ταμπέλες στον τρόπο θεραπείας που εφαρμόζουν που στόχο έχουν τον εντυπωσιασμό των ασθενών.

Η αλήθεια είναι ότι τεχνικές υπάρχουν πολλές. Αποτέλεσμα, όμως, θα δώσουν αν υπάρχει η δυνατότητα και η γνώση να σμίξουν περισσότερες της μίας με στόχο το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΙΣΘΗΣΗ

Tι είναι η σπονδυλολίσθηση;

Η σπονδυλολίσθηση είναι μια πάθηση κατά την οποία ένας σπόνδυλος ολισθαίνει (γλιστράει) πάνω στον γειτονικό του με αποτέλεσμα να πιέζονται τα νεύρα που διέρχονται από την περιοχή. Εκδηλώνεται με πόνο στη μέση, αλλά και στα πόδια. Όταν η σπονδυλολίσθηση είναι μεγάλη, χρειάζεται νευροχειρουργική επέμβαση σπονδυλοδεσίαςΗ αιτία της μπορεί να είναι συγγενής δηλ. να υπάρχει εκ γενετής ελάττωμα στην ένωση 2 σπονδύλων. Επίσης μπορεί να είναι τραυματική δηλ. να εμφανιστεί μετά από μία πτώση και κάκωση στη μέση. Υπάρχει και η παθολογική σπονδυλολίσθηση, όπως πχ σε όγκους της σπονδυλικής στήλης.
Στις περισσότερες όμως περιπτώσεις η σπονδυλολίσθηση είναι εκφυλιστική νόσος, δηλ. αποτελεί μέρος της συνολικής φθοράς της σπονδυλικής στήλης.

Είναι συχνή η σπονδυλολίσθηση;

Η σπονδυλολίσθηση είναι συχνό εύρημα, ειδικά στις γυναίκες. Υπολογίζεται πως περίπου 9% των γυναικών έχουν έστω και μικρού βαθμού σπονδυλολίσθηση και εάν αυτό τελικά υπάρχει χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την περίοδο μίας εγκυμοσύνης. Μικρότερο ποσοστό έχει κλινικά συμπτώματα.

spondilolisthisiΔραστηριότητες που προδιαθέτουν σε ανάπτυξη σπονδυλολίσθησης παραπέμπουν σε γυναίκες που ασχολούνται με γυμναστική και μπαλέτο.

Επειδή έχει αναφερθεί ότι η σπονδυλολίσθηση είναι συχνότερη σε άτομα που ασχολούνται με δραστηριότητες που περιλαμβάνουν έκταση της σπονδυλικής στήλης, όπως οι προαναφερθείσες δραστηριότητες προκρίνονται οι γυναίκες λόγω της ιδιαίτερης ενασχόλησής τους με τα αθλήματα αυτά και λόγω επίσης περισσότερο αδύναμου μυϊκού συστήματος.

Πριν την έναρξη παρόμοιων δραστηριοτήτων οφείλουν λοιπόν να ελέγξουν την σωματική τους κατάσταση και προκρίνουν προγράμματα υπό την επίβλεψη επαγγελματιών που θα μπορούν να τις προστατέψουν από επιβαρύνσεις και τραυματισμούς,

Ποια είναι η αντιμετώπιση της σπονδυλολίσθησης;

Η σπονδυλολίσθηση αντιμετωπίζεται με:

  • συντηρητική θεραπεία: Η φυσικοθεραπεία είναι η αρμόζουσα θεραπεία που επιβάλλεται. Τονίζουμε ότι αναφέροντας τον όρο Φυσικοθεραπεία θα πρέπει να εννοούνται σειρά παρεμβάσεων που στόχο έχουν την αναλγησία αλλά και τον τρόπο άσκησης της πληγείσας περιοχής ώστε η σταθεροποίηση της εν λόγω περιοχής της Σπονδυλικής Στήλης.

Επίσης οι πάσχοντες πρέπει να αποφεύγουν τις δραστηριότητες που μπορεί να επιβαρύνουν την σπονδυλολίσθηση, όπως η άρση βάρους, η έντονη γυμναστική κλπ.

  • χειρουργική θεραπεία: Για το αν χρειάζεται η χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με σπονδυλολίσθηση δεν υπάρχει μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Εξαρτάται από το αν η σπονδυλολίσθηση είναι εκφυλιστική ή όχι.

Είναι απαραίτητη η λήψη σωστού ιστορικού, η λεπτομερής νευρολογική εξέταση και η μελέτη των κατάλληλων απεικονιστικών εξετάσεων.

Μπορεί ο νευροχειρουργός ή ο Ορθοπεδικός να επιλέξει την οσφυϊκή σπονδυλοδεσία, μόνη της είτε σε συνδυασμό με πεταλεκτομή ή μικροδισκεκτομή. Επίσης σε ήπιες περιπτώσεις σπονδυλολίσθησης μπορεί να μην χρειαστεί σπονδυλοδεσία αλλά ενδοδιαστηματική σταθεροποίηση με τεχνητό δίσκο (PLIF).

ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΥΣΗ

Σπονδυλόλυση ονομάζουμε τη λύση της συνέχειας του οστού (σπονδύλου) μεταξύ των άνω και των κάτω αρθρικών αποφύσεων (facets). Το τμήμα αυτό ονομάζεται “ισθμός” (pars interarticularis). Η λύση αφορά στις περισσότερες των περιπτώσεων και στους δύο ισθμούς και σπανιότερα παρουσιάζεται ως ετερόπλευρη.

Η κλασική περιοχή όπου εντοπίζεται είναι στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης (5ος οσφυϊκός σπόνδυλος-Ο5 , σπανιότερα Ο4 και Ο3). Σπονδυλόλυση μπορεί να εντοπιστεί και στην αυχενική μοίρα, όχι όμως τόσο συχνά όσο στην οσφυϊκή.

Αιτιολογικά οφείλεται σε κατάγματα καταπόνησης (stress fractures), δηλαδή από επαναμβανόμενους μικροτραυματισμούς και για το λόγο αυτό συναντάται συχνά σε ελίτ αθλητές (κολύμβηση, ενόργανη γυμναστική, ποδόσφαιρο). Σπανιότερα οφείλεται σε κάταγμα από οξύ τραυματισμό. Η γενετική προδιάθεση παίζει και αυτή ένα σημαντικό ρόλο στην αιτιοπαθογένεια της σπονδυλόλυσης.

spondilolisi

Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει πόνο στην οσφυϊκή και οσφυοϊερή περιοχή. Για τη διάγνωση χρησιμοποιείται ακτινογραφικός έλεγχος με απλές ακτινογραφίες και τα τελευταία χρόνια αυξάνεται όλο και περισσότερη η χρήση της αξονικής τομογραφίας στη διερεύνηση της σπονδυλόλυσης.

Η θεραπεία είναι κατά κύριο λόγο συντηρητική και συμπτωματική. Χειρουργική οδός ακολουθείται σε ορισμένες επίμονες περιπτώσεις που δεν απαντούν καθόλου στη συντηρητική θεραπεία. Στους ασθενείς αυτούς εφαρμόζεται σπονδυλοδεσία και σπανιότερα άμεση αποκατάσταση με οστικό μόσχευμα και βίδες.

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΑΣΤΑΘΕΙΑ

Ο όρος σπονδυλική αστάθεια, ή καλύτερα τμηματική σπονδυλική αστάθεια είναι κάπως συνυφασμένος με το σύνδρομο των σπονδυλικών αρθρώσεων. Η έννοια της αστάθειας εμπερικλείει τη μετακίνηση των σπονδύλων στις κινήσεις κάμψης και έκτασης της σπονδυλικής στήλης πέραν του φυσιολογικού ορίου, πράγμα που δεν είναι πάντοτε εμφανές σε αυτούς τους ασθενείς.

Επίσης, οι σπόνδυλοι ολισθαίνουν από την ανατομική τους θέση δημιουργώντας συνθήκες αστάθειας κατά την κίνηση των σπονδύλων.

spondilikiastatheia1Η αιτιολογία βρίσκεται στις μη φυσιολογικές αρθρώσεις, που μπορεί να παρουσιάζουν ανατομικές ανωμαλίες επιτρέποντας είτε ελαττωμένη, είτε αυξημένη κίνηση μεταξύ των αρθρώσεων. Επίσης οι αρθρώσεις αυτές μπορεί να παρουσιάζουν χόνδρινες βλάβες , ακόμα και ελεύθερα σωματίδια, πάχυνση του υμένα , κυρίως όμως, παρουσιάζεται πρόβλημα σε μύες, τένοντες ή συνδέσμους.

Ο ασθενής υποφέρει από συχνά και έντονα συμπτώματα οσφυαλγία που προκαλούνται από απλές καθημερινές πράξεις. Ενίοτε ο πόνος αντανακλάται στα κάτω άκρα χωρίς να υπάρχει η απεικονιστική εικόνα της ΚΜΔ. Ο ασθενής συχνά αναφέρει ¨κλείδωμα ¨ της μέσης που ανακουφίζεται για μικρό χρονικό διάστημα από χειρισμούς από χειροπράκτες Φυσικοθεραπευτές.

spondilikiastatheia2Ο ακτινογραφικός έλεγχος δείχνει ασυμμετρία και ελάττωση του χώρου που κατέχουν οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, φαινόμενο κενού δίσκου, σκλήρυνση στα σπονδυλικά σώματα γύρω από τους δίσκους ( σημείο μη φυσιολογικής φόρτισης), δημιουργία οστεοφύτων στις πρόσθιες επιφάνειες στων σωμάτων και πιθανώς μη φυσιολογική μετακίνηση των σπονδύλων σε κάμψη / έκταση. Η μαγνητική τομογραφία μπορεί να δείξει αλλοιώσεις στις αρθρώσεις , ρήξη του ινώδη δακτυλίου χωρίς σαφή εικόνα πρόσφατης ΚΜΔ.

spondilikiastatheia3Η θεραπεία πρέπει , κατά βάση , να είναι συντηρητική με ελάττωση σωματικού βάρους, ενίσχυση των μυών της πλάτης και του κοιλιακού τοιχώματος, προσοχή σε κινήσεις που προκαλούν επεισόδια οσφυαλγία, φαρμακευτική αγωγή, και ενίοτε χρήση ειδικής ζώνης οσφύος. Η χειρουργική θεραπεία είναι σπάνια και πρέπει να εφαρμόζεται κάτω από σαφή και αυστηρές ενδείξεις. Διενεργείται σπονδυλοδεσία η οποία παρουσιάζει αποτυχία σε 10-20 % των περιπτώσεων και σε 10 χρόνια το 40% των σθενών παρουσιάζει προβλήματα σε γειτονικά επίπεδα.

spondilikiastatheia

Πριν προβούμε, λοιπόν, στην σπονδυλοδεσία, θα πρέπει να εξαντλούμε τις φυσικοθεραπευτικές μεθόδους αντιμετώπισης της ολίσθησης και των επιπτώσεων αυτής, θα ήθελα να θέσω στην προσοχή μας ότι ο όρος φυσικοθεραπεία είναι απλά μία λέξη. Με τον Φυσικοθεραπευτή που εμπιστευόμαστε οφείλουμε να θέσουμε τα όρια και τον τρόπο προσέγγισης του περιστατικού ώστε να υπάρξουν καλά αποτελέσματα αλλά και η αποφυγή τυχόν τραυματισμών.

ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Στους  τραυματισμούς  της σπονδυλικής στήλης ανήκουν τα κατάγματα και οι θλάσεις. Τα κατάγματα προέρχονται από σοβαρούς τραυματισμούς (Πτώση από ύψος, τροχαία ατυχήματα κλπ) και αντιμετωπίζονται ανάλογα της σοβαρότητας, βαθμού μετατόπισης, βαθμού σταθερότητας, ύπαρξης νευρολογικών σημείων κλπ.  Η συντηρητική θεραπεία αποτελείται από χρήση κηδεμόνα, αντιφλεγμονώδη και παυσίπονη αγωγή. Ακολούθως εφαρμόζεται και φυσιοθεραπεία. Η χειρουργική Θεραπεία αποτελείται από ανάταξη και σταθεροποίηση του κατάγματος για γρήγορη κινητοποίηση του ασθενή.

travmatismoi1Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης όπως και η θωρακική, μπορεί να εμφανίσει κατάγματα μετά πτώση ή κατά τη διάρκεια τροχαίου ατυχήματος. Ενώ όμως τα κατάγματα της θωρακικής μοίρας λόγω της διόδου του νωτιαίου μυελού είναι πολύ σοβαρά γιατί υπάρχει πιθανότητα να προκαλέσουν παραπληγία, τα κατάγματα της οσφυϊκής μοίρας λόγω της σχέσης τους όχι πλέον με το νωτιαίο μυελό, αλλά με νεύρα έχουν μικρότερη επίπτωση.

travmatismoi2Ο νωτιαίος μυελός φτάνει μέσα στο νωτιαίο σωλήνα (το σωλήνα που δημιουργείται από τα τόξα των σπονδύλων) μέχρι το ύψος του 1ου Οσφυϊκού σπονδύλου. Άρα κάθε κάταγμα πάνω από τον 1ο Οσφυϊκό μπορεί να προκαλέσει παραπληγία και κάτω από τον 1ο Οσφυϊκό μπορεί να προκαλέσει μόνο βλάβη σε νεύρο.

travmatismoi3

Ιδιαίτερη μορφή καταγμάτων στη σπονδυλική στήλη αποτελούν τα οστεοπορωτικά κατάγματα. Εδώ πρόκειται για κατάγματα στο σώμα των σπονδύλων που προέρχονται από απλούς τραυματισμούς, και συνήθως είναι αυτόματα κατάγματα χωρίς τη χρήση βίας. Αυτά εμφανίζονται σε ασθενείς μεγάλης ηλικίας με οστεοπόρωση. Η αντιμετώπιση τους είναι κατά βάση συντηρητική , ενίοτε εφαρμόζεται χειρουργική θεραπεία για ανύψωση του εμβυθισμένου σώματος με την κυφωπλαστική.

travmatismoi4

Η φυσικοθεραπεία βοηθά καταλυτικά στην επούλωση των καταγμάτων, είτε λόγω τραυματισμού είτε λόγω Οστεοπόρωσης, με την χρήση των Μαγνητικών πεδίων. Σημαντικό είναι ότι τα μαγνητικά πεδία χρήζουν άμεσης παρέμβασης κατά την φάση της αναμονής επούλωσης του κατάγματος και αυτό γιατί θα βοηθήσουν στο να περιοριστεί περίπου στο μισό χρόνο η περίοδος επούλωσης του κατάγματος. Αμέσως μετά τον επαρκή χρόνο αναμονής μπορεί να εκκινήσει η περίοδος αποκατάστασης της τραυματισμένης περιοχής μέσω ειδικών προγραμμάτων φυσικοθεραπείας και κινησιοθεραπείας.

Οι θλάσεις της σπονδυλικής στήλης είναι αρκετά συχνές. Πρόκειται για τραυματισμούς στα μαλακά μόρια της σπονδυλικής στήλης, όπως μύες, τένοντες, σύνδεσμοι. Η θεραπεία είναι συντηρητική με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και  χρήση φυσιοθεραπείας.

travmatismoi5

spondilikiastatheia2

ΚΗΛΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΟΥ ΔΙΣΚΟΥ - ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ

ΚΗΛΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ – ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ – ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ

Η κήλη του μεσοσπονδύλιου δίσκου ΚΜΔ (ή αλλιώς προβολή ή πρόπτωση, ανάλογα με το μέγεθος), συμβαίνει συχνότερα χαμηλά στην σπονδυλική στήλη, στη «μέση» μας. Είναι ένα από τα συχνότερα αίτια οσφυαλγίας αλλά και πόνου που προσβάλει και το κάτω άκρο όταν πιέζει ρίζα νεύρου. (ισχιαλγία).

Στοιχεία Ανατομίας

Η σπονδυλική μας στήλη αποτελείται από 24 οστά που ονομάζονται σπόνδυλοι και οι οποίοι σχηματίζουν ένα σωλήνα μέσα στον οποίο βρίσκεται προστατευμένος ο νωτιαίος μυελός. Πέντε σπόνδυλοι σχηματίζουν το κατώτερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης που ονομάζεται οσφυϊκή μοίρα.

Τα υπόλοιπα τμήματα που αποτελούν την σπονδυλική στήλη είναι:
Ο νωτιαίος μυελός, τα νεύρα και οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι. Οι τελευταίοι βρίσκονται μεταξύ των σπονδύλων και μια από τις λειτουργίες τους είναι να απορροφούν τους κραδασμούς όταν για παράδειγμα βαδίζουμε η τρέχουμε. Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι είναι σχετικά επίπεδοι και στρογγυλοί. Αποτελούνται βασικά από δύο στοιχεία:

  • τον ινώδη δακτύλιο (εξωτερικά)
  • Τον πηκτοειδή πυρήνα (εσωτερικά, που είναι μαλακός και είναι ημίρρευστος-σαν ζελέ)

Περιγραφή

Ο δίσκος αρχίζει να προβάλει όταν ο πυρήνας του πιέζει τον εξωτερικό ινώδη δακτύλιο (όπως φαίνεται στην εικόνα), λόγω φθοράς του τελευταίου, κάποιας ρήξης («σκισίματος»), ή μετά από κάποιο οξύ τραυματισμό.

kili1Αυτή η πίεση στον δακτύλιο προκαλεί τον πόνο χαμηλά στη μέση.

Εάν ο πυρήνας βγει έξω από τον δακτύλιο (δημιουργηθεί δηλαδή «κήλη»), ο πόνος στη μέση μπορεί να υποχωρήσει, αλλά τότε αρχίζει ο πόνος στο πόδι (ισχιαλγία). Αυτό συμβαίνει επειδή το τμήμα του δίσκου που έχει βγει μπορεί να πιέζει τα νεύρα, με συνέπεια εκτός από τον πόνο, μουδιάσματα («μυρμηγκιάσματα») αίσθημα καύσου ή και μυϊκή αδυναμία στο ένα ή και τα δύο πόδια.

kili2Αίτια

Πολλές φορές η ΚΜΔ (Κήλη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου) οφείλεται στη φυσιολογική γήρανση της σπονδυλικής μας στήλης και ιδιαίτερα του δίσκου. Σε νεότερες ηλικίες ο δίσκος περιέχει μεγάλη ποσότητα νερού η οποία του δίνει ελαστικότητα. Με την πάροδο των ετών αφυδατώνεται και η αντοχή του στις πιέσεις που ασκούνται στην περιοχή μειώνεται. Ο δίσκος συρρικνώνεται, τα μεσοσπονδύλια διαστήματα ελαττώνονται  και το φαινόμενο αυτό ονομάζεται εκφύλιση του δίσκου.

Παράγοντες κινδύνου

Εκτός από τη φυσιολογική αναμενόμενη φθορά του δίσκου που έρχεται με την πάροδο της ηλικίας άλλοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα ΚΜΔ είναι:

  • Φύλο (οι άνδρες 30-50 ετών έχουν αυξημένη πιθανότητα)
  • Λάθος τεχνική στην ανύψωση βάρους (όταν χρησιμοποιούμε τους μυς της ράχης αντί των ποδιών και όταν στρίβουμε τη μέση μας κατά την ανύψωση)
  • Βάρος. Η παχυσαρκία αυξάνει τις καταπονήσεις στους δίσκους συνδυαζόμενη με την καθημερινή μας δραστηριότητα.
  • Επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα που καταπονεί τη μέση μας, όπως οι διάφορες εργασίες που απαιτούν συνεχή άρση βαρών, στρίψιμο και κάμψη της μέσης, όπως ήδη αναφέραμε. Πολλές ώρες οδήγησης (η καθιστική θέση και οι κραδασμοί από το αυτοκίνητο αυξάνουν τις πιέσεις στην σπονδυλική στήλη).
  • Καθιστική ζωή ή καθιστή εργασία στο γραφείο χωρίς συνοδευτικής άσκησης του σώματος.
  • Κάπνισμα (πιστεύεται ότι η μειωμένη παροχή οξυγόνου προκαλεί γρηγορότερη εκφύλιση του δίσκου). Το κάπνισμα δε, δημιουργεί κατάργηση μίας φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού της ινωδόλυσης.
    Έτσι επιτρέπεται πιο εύκολα ο σχηματισμός ουλώδους ιστού με όλες τις παρενέργειές του.

Συμπτώματα

Τις περισσότερες φορές η οσφυαλγία είναι το πρώτο σύμπτωμα, η οποία μετά από μερικές ημέρες υφίεται και ακολουθείται από ισχιαλγία (πόνο στο πόδι), ή/και μούδιασμα και αδυναμία του ποδιού. Περιγράφεται ως πόνος που ξεκινάει από το γλουτό και κατεβαίνει στο πόδι, μέχρι και το πέλμα και τα δάκτυλα. Το που ακριβώς αντανακλά ο πόνος έχει άμεση σχέση με το σημείο που εκκινεί ο πόνος.

Θεραπεία

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο πόνος θα βελτιωθεί σταδιακά μέσα σε 6-8 εβδομάδες. Μετά από 3-4 μήνες οι περισσότεροι ασθενείς είναι ελεύθεροι συμπτωμάτων.

Μη χειρουργική θεραπεία

Αν δεν υπάρχουν ιδιαίτερα νευρολογικά προβλήματα όπως η μυϊκή αδυναμία των ποδιών η θεραπεία οφείλει αρχικά να είναι συντηρητική και περιλαμβάνει:

  • Ανάπαυση, αρχικά 1-2 ημέρες παραμονή στο κρεβάτι. Στη συνέχεια λίγο περπάτημα, όχι πολλές ώρες καρέκλα, αργές και προσεκτικές κινήσεις και προσοχή στο σκύψιμο και την άρση βάρους.
  • Αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Φυσικοθεραπεία
  • Έγχυση στεροειδών στη σπονδυλική στήλη
ΩΜΙΚΗ ΖΩΝΗ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΩΜΟΥ & ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η αρθροσκόπηση του ώμου είναι μια χειρουργική επέμβαση που άρχισε να εκτελείται από τη δεκαετία του 1970 και έχει διευκολύνει εξαιρετικά τη διάγνωση αλλά και τη θεραπεία των παθήσεων του ώμου. Περαιτέρω, βελτιώνεται συνεχώς με τη χρήση νέων εργαλείων αλλά και νέων τεχνικών. Η αρθροσκόπηση του ώμου είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις πόνου της αρθρώσεως, που δεν υποχωρούν με τη χορηγία φαρμάκων. Επίσης, σε περιπτώσεις τραυματισμού όπου υπάρχει ρήξη των τενόντων, βλάβη των οστών και των χόνδρων αλλά και βλάβη του επιχείλιου χόνδρου.

Τι είναι η αρθροσκόπηση του ώμου;

Η αρθροσκόπηση ώμου αποτελεί μία ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται επιτυχώς εδώ και πολλά χρόνια για την διάγνωση και την θεραπεία διαφόρων βλαβών και αλλοιώσεων στην περιοχή της άρθρωσης του ώμου.

Σε αντίθεση με τις ανοικτές χειρουργικές μεθόδους, κατά την αρθροσκόπηση η εισαγωγή των απαραίτητων λεπτών χειρουργικών εργαλείων γίνεται μέσω πολύ μικρών τομών στο δέρμα, μήκους λίγων χιλιοστών.

Αφού εισαχθεί μέσω ειδικής αντλίας ένα κατάλληλο διάλυμα – συνήθως φυσιολογικός ορός -, το εσωτερικό της άρθρωσης μεγεθύνεται και προβάλλεται με την βοήθεια μίας ειδικής κάμερας – οπτικής ίνας (αρθροσκόπιο) έγχρωμα σε μια οθόνη, επιτρέποντας στον χειρουργό να ελέγξει αλλά και να αποκαταστήσει την όποια βλάβη με μεγάλη ακρίβεια.

arthroskopisi

Η άρθρωση του ώμου (ανατομία)

Η άρθρωση του ώμου (ή γληνοβραχιόνιος άρθρωση) σχηματίζεται από την σύζευξη του οστού της ωμοπλάτης με το βραχιόνιο οστό.

Ο ώμος παρουσιάζει το μεγαλύτερο εύρος κίνησης από οποιαδήποτε άλλη άρθρωση του ανθρώπινου σώματος, μιας και δεν σταθεροποιείται από τα οστά που την σχηματίζουν, σε αντίθεση με άλλες αρθρώσεις (όπως για παράδειγμα αυτή του ισχίου). Αντιθέτως τόσο η ακεραιότητα όσο και η κίνηση της άρθρωσης καθορίζονται κυρίως από τους περιβάλλοντες μυς, τένοντες και συνδέσμους.

Σημαντικό επίσης ρόλο για την ομαλή λειτουργία του ώμου έχουν και γειτονικές αρθρώσεις: η ακρωμιοκλειδική (μεταξύ κλείδας και ακρωμίου της ωμοπλάτης), η στερνοκλειδική (μεταξύ στέρνου και κλείδας) καθώς και η άρθρωση μεταξύ της πτέρυγας της ωμοπλάτης και του θωρακικού τοιχώματος.

Το μεγάλο αυτό εύρος κίνησης της άρθρωσης του ώμου, λόγω της πολύπλοκης ανατομικής και λειτουργικής δομής της, οδηγεί σε σημαντικές εναλλαγές δυνάμεων κατά τις καθημερινές δραστηριότητες κάθε ατόμου και συχνά την καθιστά επιρρεπή σε τραυματισμούς και χρόνιες αλλοιώσεις (με αποτέλεσμα πόνο, αστάθεια, περιορισμό κίνησης κλπ.).

Πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης

Σαν ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδος, η αρθροσκόπηση μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για τον ασθενή σε σχέση με τις συμβατικές ανοικτές χειρουργικές μεθόδους:

  • βελτιωμένη ορατότητα, ιδιαίτερα σε δύσκολα προσβάσιμες περιοχές της άρθρωσης
  • πολύ μικρότερο τραύμα και συνεπώς μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών, που σχετίζονται με αυτό (διαπύηση, χρόνιος πόνος κλπ.)
  • σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου
  • ταχύτερη ανάρρωση και έξοδος από την κλινική
  • ταχεία επάνοδος στις φυσιολογικές δραστηριότητες και στην εργασία
  • καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω μικρότερων τομών

Υπάρχουν κίνδυνοι και πως μπορούν να αποφευχθούν;

Kατά την διάρκεια ή μετά το πέρας της αρθροσκόπησης ώμου η πιθανότητα επιπλοκών είναι εξαιρετικά μικρή. Όλες οι χειρουργικές επεμβάσεις μπορεί να έχουν θεωρητικά επιπλοκές. Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική κατά την αρθροσκόπηση ώμου καθώς και η προκαθορισμένη συστηματική μετεγχειρητική παρακολούθηση καθιστούν τέτοιου είδους καταστάσεις ακόμα πιο απίθανες.

Βασικά στοιχεία για την επιτυχή αντιμετώπιση των παθήσεων στην περιοχή του ώμου μέσω αρθροσκόπησης και την αποφυγή επιπλοκών είναι:

  • η ακριβής διάγνωση της πάθησης πριν την διεξαγωγή της χειρουργικής επέμβασης, μέσω λεπτομερούς κλινικής εξέτασης και κατάλληλων απεικονιστικών εξετάσεων (π.χ. υπερηχογράφημα, ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία)
  • η εμπειρία και εξειδίκευση του χειρουργού στην αρθροσκόπηση ώμου
  • ο κατάλληλος ιατροτεχνικός εξοπλισμός
  • η συστηματική μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς από τον ειδικό ιατρό
  • η συνεπής εφαρμογή του προγράμματος φυσικοθεραπείας μετά την επέμβαση

Ποιές παθήσεις ή τραυματισμοί βρίσκουν ιδανικό χώρο για αποκατάσταση στον χώρο μας, μετά από αρθροσκόπηση ώμου;

Ο θεράπων ιατρός θα ενημερώσει τον ασθενή αν η συγκεκριμένη πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω αρθροσκόπησης ή εάν μία εναλλακτική συντηρητική θεραπεία (φαρμακευτική αγωγή ή φυσικοθεραπεία) μπορούν να δώσουν λύση στο πρόβλημα ή μια ανοικτή χειρουργική επέμβαση είναι προτιμότερη. Οι βασικότερες παθήσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν προ ή μετεγχειρητικά στο Φυσικοθεραπευτικό μας κέντρο είναι:

  • σύνδρομο πρόσκρουσης – στένωση υπακρωμιακού χώρου
  • ρήξη των στροφέων τενόντων του ώμου (βλάβες τενοντίου πετάλου)
  • βλάβη του αρθρικού χόνδρου – χονδροπάθεια, οστεοαρθρίτιδα
  • υμενίτιδα και άλλες υμενικές παθήσεις
  • ρήξη επιχείλιου χόνδρου
  • ρήξη συνδέσμων – αντιμετώπιση αστάθειας
  • δυσκαμψία ώμου και παγωμένος ώμος
  • αφαίρεση ελεύθερων σωμάτων
  • παθήσεις της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης
  • παθήσεις του τένοντα του δικεφάλου
  • Θυλακίτιδα
  • Οστεοαρθρίτιδα

ενώ, παθήσεις όπως η

  • Ασβεστοποιός τενοντίτιδα μυών στροφικού πετάλου και ο
  • Παγωμένος ώμος

μπορούν να αντιμετωπιστούν φυσικοθεραπευτικά, με εξαιρετικά αποτελέσματα, με Κρουστικούς Υπερήχους δίχως την χειρουργική παρέμβαση.

Η φυσικοθεραπευτική άσκηση του ώμου ξεκινάει στην συντριπτική πλειοψηφία των επεμβάσεων ήδη κατά την διάρκεια της νοσηλείας.

Ιδιαίτερη σημασία για την επιτυχή έκβαση κάθε επέμβασης στην περιοχή του ώμου έχει η συνεπής μετεγχειρητική φυσικοθεραπεία, η οποία πρέπει να διεξάγεται με συγκεκριμένο πρόγραμμα, ανάλογα την πάθηση και το είδος της επέμβασης. Η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση του ασθενούς απαιτεί την συνεχή και καλή συνεργασία-επικοινωνία μεταξύ ασθενούς, φυσικοθεραπευτή και χειρουργού.

ΘΥΛΑΚΙΤΙΔΑ

ΘΥΛΑΚΙΤΙΔΑ

Η θυλακίτιδα είναι φλεγμονή που συμβαίνει στον αρθρικό θύλακα μιας άρθρωσης, τον σάκο δηλαδή που περιβάλλει τα οστά που συνδέονται μεταξύ τους και που φυσιολογικά περιέχει ποσότητα υγρού (αρθρικό υγρό) για τη διευκόλυνση της λειτουργίας της άρθρωσης.

thilakitida1

Η θυλακίτιδα παρουσιάζεται συχνότερα στο γόνατο, στον αγκώνα και στον ώμο. Συνήθως οφείλεται είτε σε χρόνια καταπόνηση της άρθρωσης (επαναλαμβανόμενη χρήση για πολύ καιρό), είτε σε τραυματισμό (π.χ. από έντονη άσκηση). Λιγότερο συχνά η θυλακίτιδα προκαλείται από βακτήρια ή εμφανίζεται στα πλαίσια άλλων νοσημάτων, κυρίως ρευματολογικών. Τα κυριότερα συμπτώματα της θυλακίτιδας είναι πόνος και ευαισθησία στην άρθρωση που συνοδεύονται από οίδημα και περιορισμό της κινητικότητας.

Πώς αντιμετωπίζεται η Θυλακίτιδα στην άρθρωση

Στην οξεία φάση της θυλακίτιδας, απαιτείται ακινησία της προσβεβλημένης άρθρωσης και ψυχρά επιθέματα. Καλό θα ήταν να αποφεύγονται, τουλάχιστον από την αρχή της αντιμετώπισης, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη που βοηθούν επίσης στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην υποχώρηση της φλεγμονής έχοντας, όμως δύο αρνητικά στοιχεία. Σε ασθενείς που πάσχουν από υπέρταση, αποτελεί αντένδειξη η χρήση αντιφλεγμονωδών σκευασμάτων, όπως και σε άλλες παθήσεις που έχουν σαν αντένδειξη την χρήση παρόμοιων πρωτόκολλων θεραπείας.

thilakitida2

Πολύ πιστεύουν ότι η Φυσικοθεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται συμπληρωματικά, μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων, ως ενισχυτικό μέσο. Αυτό δεν είναι ακριβές διότι η φυσικοθεραπεία έχει και τις δυνατότητες και τους τρόπους να αντιμετωπίσει συνολικά την παθογένεια που δημιουργείται.

Σε περίπτωση χρόνιας θυλακίτιδας που υποτροπιάζει συχνά, μπορεί να χρειάζεται και χειρουργική αντιμετώπιση.

Γι΄αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα έγκαιρα και στον χρόνο που το φαινόμενο είναι σε πλήρη εξέλιξη. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση αντιμετώπισης δύναται κάλλιστα να μετατρέψει την κατάσταση σε χρόνια!

thilakitida3

Πρόληψη

Με την κατάλληλη φροντίδα μπορεί να καταφέρετε να προλάβετε την υποτροπή της θυλακίτιδας ή να μειώσετε τη σοβαρότητα των σημείων και των συμπτωμάτων της. Να κάνετε προθέρμανση πριν από τις σωματικές δραστηριότητες και διατάσεις, όταν τελειώνετε. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης μπορεί να διατηρήσουν τη δύναμη των μυών.

Όταν κάνετε επαναλαμβανόμενες εργασίες, κάντε συχνά διαλείμματα.

Χρησιμοποιείστε κρυοθεραπεία με χρήση παγοκύστης μετά από κάθε χειρονακτική δραστηριότητα.

ΠΑΓΩΜΕΝΟΣ ΩΜΟΣ

Παγωμένος Ώμος (Συμφιτική Θυλακίτιδα)

Ο όρος «παγωμένος ώμος» περιγράφει οποιονδήποτε επώδυνο και δύσκαμπτο ώμο.

Ο παγωμένος ώμος ή συμφυτική θυλακίτις του ώμου (Adhesive Capsulitis), είναι μια ξεχωριστή κλινική οντότητα, με κύρια χαρακτηριστικά αιφνίδιο ή σταδιακό χρόνιο πόνο στον ώμο και περιορισμό όλων των κινήσεων της άρθρωσης τόσο των ενεργητικών όσο και των παθητικών, προς όλες τις κατευθύνσεις, χωρίς ιδιαίτερα παθολογικά ευρήματα στις ακτινογραφίες του ώμου.

Ο παγωμένος ώμος είναι πάθηση συνήθης στην ηλικία 50-80 ετών. Συνήθως αρχίζει με πόνο στο δελτοειδή μυ του ώμου και κατά κανόνα ακολουθεί μία κρίση αυχενικής ριζοπάθειας.

Σπάνια η δυσκαμψία εγκαθίσταται χωρίς πόνο. Συχνά επίσης εμφανίζεται μετά από ενδαρθρικό τραυματισμό του ώμου, ή και από κρίσεις περιαρθρίτιδας.

Συνήθως ο πόνος είναι πιο έντονος τη νύχτα. Μπορεί να συνυπάρχει παγωμένος ώμος ταυτόχρονα με ασβεστοποιό περιαρθρίτιδα και υπακρωμιακή προστριβή.

thilakitida1

Στάδια παγωμένου ώμου

Υπάρχουν τρία βασικά στάδια:

Επώδυνο στάδιο:

  • Πόνος με τις κινήσεις.
  • Γενικευμένος πόνος που δεν μπορεί να εντοπισθεί.
  • Μυϊκός σπασμός
  • Επιδείνωση του πόνου τη νύκτα και στην ξεκούραση.

Περιοριστικό στάδιο:

  • Λιγότερος πόνος.
  • Αυξημένη δυσκαμψία και περιορισμός των κινήσεων.
  • Μειωμένος πόνος τη νύκτα και στην ξεκούραση.
  • Άβολη αίσθηση στις οριακές κινήσεις του ώμου.

Στάδιο αποκατάστασης:

  • Ελαττωμένος πόνος.
  • Προοδευτικά και αργά αύξηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης.
  • Αυτόματη αποκατάσταση, αλλά συχνά ατελής.

Η πάθηση, οδηγεί σε σημαντική σοβαρή λειτουργική ανεπάρκεια τού ώμου, προκαλώντας μείωση του εύρους κινήσεων και μυϊκές ατροφίες, αλλά μπορεί να υπάρξει ομαλή αποκατάσταση, με την ορθή χρήση των ενδεδειγμένων θεραπειών.

Εάν έγκαιρα δεν ακολουθηθεί το πρόγραμμα αποκατάστασης, σταδιακά, ο αρθρικός θύλακος χάνει την ελαστικότητά του και συρρικνώνεται, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά ο όγκος της άρθρωσης και να δυσχεραίνεται η κίνηση της κεφαλής του βραχιονίου μέσα στην ωμογλήνη. Η συρρίκνωση του θυλάκου (συμφυτική θυλακίτιδα) είναι η βασική αιτία πόνου και μείωσης της κινητικότητας της άρθρωσης.

Παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνιση παγωμένου ώμου είναι:

  • σακχαρώδης διαβήτης
  • θυρεοειδοπάθειες
  • παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου
  • χειρουργικές επεμβάσεις

Ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης της θυλακίτιδας, ο ασθενής παρουσιάζει και τα αντίστοιχα συμπτώματα. Κύριες κλινικές εκδηλώσεις είναι ο πόνος του ώμου και η δυσκαμψία, με ιδιαίτερη ελάττωση της έξω στροφής.

thilakitida2

Ο παγωμένος ώμος αντιμετωπίζεται αρχικά με επιθετική φυσικοθεραπεία. Δεδομένου της χρονιότητας της κατάστασης και της έντασης των συμπτωμάτων, χρειάζεται μια αρμονική συνεργασία ασθενούς – ορθοπεδικού – φυσικοθεραπευτή, προκειμένου να ολοκληρωθεί επιτυχώς το εκάστοτε πρόγραμμα αποκατάστασης. Συμπληρωματικά, χορηγούνται αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα και μπορεί να διενεργηθούν ενδοαρθρικές εγχύσεις (ενέσεις) κορτιζόνης ή PRP (platelet rich plasma).

Σε εμμένουσες επώδυνες καταστάσεις που ξεπερνούν τους 6 μήνες, υπάρχει η επιλογή της κινητοποίησης του ώμου υπό αναισθησία (μέθη). Με την τεχνική αυτή, ο ορθοπεδικός χειρουργός επιτυγχάνει την κινητοποίηση του παγωμένου ώμου, ενδεχόμενα μαζί με τον φυσικοθεραπευτή, χωρίς ο ασθενής να βιώνει πόνο. Ο χειρισμός της κινητοποίησης επιδρά θετικά στη συνέχιση της φυσικοθεραπείας του ασθενούς και στην ταχύτερη αποθεραπεία του.

ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΩΜΟΥ - ΕΞΑΡΘΡΩΣΗ ΩΜΟΥ

Ο Φυσιολογικός ώμος:

astatheia1

Ο φυσιολογικός ώμος αποτελείται όχι μόνο από τη γληνοβραχιόνια άρθρωση (κεφαλή μέσα στη ωμογλήνη) αλλά επίσης από την άρθρωση της ωμοπλάτης με το θωρακικό τοίχωμα (ωμοπλατοθωρακική άρθρωση), την άρθρωση μεταξύ της ωμοπλάτης και της κλείδας (ακρωμιοκλειδική) και τέλος την άρθρωση της κλείδας με το στέρνο (στερνοκλειδική). Η κίνηση του φυσιολογικού ώμου σημαίνει ότι η ωμοπλατοθωρακική άρθρωση πρέπει να κινείται όπως και η γληνοβραχιόνιος άρθρωση. Κατά τη διάρκεια της κίνησης αυτής η γληνοβραχιόνιο άρθρωση κινείται ώστε η κεφαλή του βραχιονίου να περιστρέφεται μέσα στη ωμογλήνη. Η χρήση του άνω άκρου πάνω από το επίπεδο της κεφαλής όπως για παράδειγμα στη δουλειά ή στα σπορ φορτίζει τους συνδέσμους οι οποίοι σταθεροποιούν τη κεφαλή μέσα στη γλήνη. Η φυσιολογική κεφαλή είναι μεγαλύτερη απ’ ότι είναι η ωμογλήνη. Η ανατομία αυτή η οποία είναι παρόμοια με μια μπάλα του γκολφ που βρίσκεται πάνω στην αρχική της θέση πριν τη βολή, επιτρέπει το μεγάλο εύρος των κινήσεων που απαιτούνται για τις κινήσεις. Η υποδοχή (ωμογλήνη) γίνεται πλατύτερη και βαθύτερη με τη βοήθεια ενός εύκαμπτου χείλους από χόνδρο (επιχείλιος χόνδρος), ο οποίος διαγράφει την περίμετρό της. Αυτό αυξάνει τη σταθερότητα κάνοντας τη «θήκη» μεγαλύτερη και βαθύτερη. Ο επιχείλιος χόνδρος επίσης δρα σαν σταθεροποιητικό σημείο για τους συνδέσμους οι οποίοι σταθεροποιούν την άρθρωση του ώμου κατά τη διάρκεια της κίνησης.

Οι σύνδεσμοι του ώμου διασχίζουν το διάστημα μεταξύ της κεφαλής και της ωμογλήνης και δρουν περιορίζοντας την εκτεταμένη ολίσθηση της κεφαλής στη ωμογλήνη, καθώς επίσης και τη στροφή της κεφαλής επί της ωμογλήνης. Ο κύριος σύνδεσμος που ονομάζεται κάτω γληνοβραχιόνιος σύνδεσμος είναι παρόμοιος με μια αιώρα. Προστατεύει την κεφαλή του βραχιονίου με τον ίδιο τρόπο που μια αιώρα προστατεύει ένα άτομο.

Κάτω γληνοβραχιόνιος σύνδεσμος
Κάτω γληνοβραχιόνιος σύνδεσμος

Ο ρόλος των γληνοβραχιονίων συνδέσμων είναι να δρουν σαν ζώνες ασφαλείας και αερόσακοι στον ώμο περιορίζοντας εκτεταμένες στροφικές κινήσεις και ολισθήσεις της κεφαλής έξω από τη ωμογλήνη. Αρκετή από τη σταθερότητα κατά τη διάρκεια της φυσιολογικής κίνησης γίνεται μέσω συμπίεσης της κεφαλής μέσα στη ωμογλήνη με τους μύες του στροφικού πετάλου. Οι σύνδεσμοι παρέχουν στατική σταθερότητα καθώς περιορίζουν τα όρια της κίνησης παθητικά, καθώς οι μύες του στροφικού πετάλου παρέχουν δυναμική σταθερότητα συσπώμενη και πιέζοντας την κεφαλή και τη γλήνη μαζί.

Τι είναι αστάθεια ώμου;

Η αστάθεια του ώμου συμβαίνει όταν η κεφαλή του βραχιονίου κινείται έξω από τη γλήνη κατά τη διάρκεια κίνησης του ώμου. Αυτό συνδέεται με συμπτώματα που είναι τυπικά ο πόνος και μία αίσθηση σηκώματος. Εάν η κεφαλή βγει εντελώς έξω από τη γλήνη τότε αυτό λέγεται εξάρθρημα. Εάν η κεφαλή βγει μερικώς έξω από τη γλήνη τότε αυτό λέγεται υπεξάρθρημα. Η αστάθεια του ώμου μπορεί να συμβεί σαν αποτέλεσμα ενός μόνο πραγματικού γεγονότος όπως μια πτώση ή μια προβολή (tackling) μπορεί επίσης να συμβεί σαν αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων κινήσεων που τεντώνουν τους συνδέσμους στον ώμο επιτρέποντας στην κεφαλή να μετακινηθεί μερικώς έξω από τη γλήνη. Αν και η ευλυγισία ή χαλαρότητα του ώμου είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο της λειτουργίας του μερικά άτομα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα αστάθειας ώμου εξαιτίας της φυσιολογικής χαλαρότητας των συνδέσμων τους.

astatheia3

Τι τραυματίζεται όταν ο ώμος εξαρθρώνεται;

Όταν αρκετή δύναμη ασκείται στον ώμο και συμβαίνει εξάρθρημα, ένας ή περισσότεροι τραυματισμοί μπορεί να συμβούν στους συνδέσμους, στο χόνδρο ή στον επιχείλιο χόνδρο του ώμου. Ο πιο συνηθισμένος τραυματισμός ονομάζεται ρήξη bankart. Αυτό είναι ένας διαχωρισμός του επιχειλίου χόνδρου από την άκρη της γλήνης. Το αποτέλεσμα του τραυματισμού αυτού είναι η αποκόλληση του σημείου πρόσφυσης του κυρίως (κατώτερου) γληνοβραχιόνιου συνδέσμου. Επιπρόσθετα, ο επιχείλιος χόνδρος ο οποίος βαθαίνει τη γλήνη καταστρέφεται και αυτός. Σε μερικές περιπτώσεις ο σύνδεσμος μπορεί να διαταθεί χωριστά ή σε συνδυασμό με μία ρήξη bankart. Τελικώς ο σύνδεσμος μπορεί στην πραγματικότητα να ραγεί μικροσκοπικά.

astatheia4

Τραυματισμοί που συνδέονται με εξάρθρημα ώμου:

  • Νευρική βλάβη
  • Τραυματισμοί του στροφικού πετάλου
  • Οστικοί τραυματισμοί

Φυσικοθεραπευτική Αποκατάσταση

Μετά την αφαίρεση του νάρθηκα, θα αρχίσει ένα σταδιακό πρόγραμμα αποκατάστασης με στόχο την αποκατάσταση του εύρους της κίνησης και την ενδυνάμωση της άρθρωσης του ώμου.

Περιλαμβάνει:

  1. Κινητοποίηση της άρθρωσης (mobilization), στα όρια του πόνου, με στόχο την αύξηση του εύρους κίνησης.
  2. Μυϊκή ισχυροποίηση. Έχουν σχεδιαστεί μελέτες για να ερευνήσουν την αποτελεσματικότητα προγραμμάτων αποκατάστασης με ασκήσεις ενδυνάμωσης μετά από πρωτοπαθή πρόσθια εξάρθρωση της άρθρωσης του ώμου. Άνω του 75% των ασθενών μπορούν να επιστρέψουν στις δραστηριότητες τους χωρίς να φοβούνται νέα εξάρθρωση. Το πρόγραμμα αποκατάστασης περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών του ώμου , των λεγόμενων έσω στροφέων και προσαγωγών.
  3. σημαντικό τμήμα της θεραπείας είναι οι Ασκήσεις Ιδιοδεκτικότητας με τις οποίες θα επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό καλός συντονισμός και συγχρονισμός των κινήσεων της άρθρωσης.

Εάν η εξάρθρωση δεν έχει προκαλέσει σοβαρές βλάβες σε ιστούς και νεύρα, είναι πιθανό ο ώμος να επανέλθει σε μια κανονική ή απόλυτα κανονική κατάσταση σύντομα. Αλλά το να προσπαθήσετε πολύ σύντομα να επαναλάβετε ,τη δραστηριότητα που προκάλεσε την εξάρθρωση, μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό ή επανάληψη της εξάρθρωσης.

Υποτροπή: Η ηλικία πρώτου εξαρθρώματος και η δραστηριότητες του ασθενούς είναι οι κύριοι παράγοντες που καθορίζουν την πιθανότητα υποτροπής:

o<20 ετών: πιθανότητα υποτροπής 85-99%

o 20 – 40 ετών: πιθανότητα υποτροπής 26-48%

o >40 ετών: πιθανότητα υποτροπής 0-10% (σε αυτούς τους ασθενείς το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι συνοδές ρήξεις του τενοντίου πετάλου)

Τρόπος ζωής – τι να κάνετε στο σπίτι

Δοκιμάστε τα παρακάτω βήματα για να βοηθήσετε στην μείωση της δυσφορίας ώστε να διευκολύνετε, και να ενθαρρύνετε τη θεραπεία του εξαρθρωμένου ώμου:

  • Ξεκουράστε τον ώμο σας, μην επαναλάβετε τη συγκεκριμένη ενέργεια που προκάλεσε την εξάρθρωση του ώμο και προσπαθήστε να αποφύγετε επώδυνες κινήσεις. Περιορίστε την άρση βαρέων αντικειμένων ή γενικότερες δραστηριότητες του ώμου μέχρι να αισθανθείτε καλύτερα.
  • Εφαρμόστε πάγο και θερμότητα, βάζοντας πάγο για 5 -10 λεπτά τις πρώτες μέρες στον ώμο βοηθάτε στη μείωση της φλεγμονής και του πόνου. Όταν η φλεγμονή και ο πόνος υποχωρήσουν μπορείτε να χρησιμοποίησε ένα μαξιλάρι θερμότητας , τοποθετήστε το στον ώμο για 20 λεπτά ούτος ώστε να χαλαρώσει το σφίξιμο του μυ και ο πόνος.
  • Χρήση παυσίπονων, συμβουλευτείτε το γιατρό σας προκειμένου να πάρετε παυσίπονα, όπως η ασπιρίνη, για τη μείωση του πόνου.
  • Διατηρήστε το εύρος κίνησης του ώμου, μετά από μία ή δύο ημέρες, κάντε κάποιες ήπιες ασκήσεις με τις οδηγίες του φυσιοθεραπευτή σας για να διατηρήσετε το εύρος κίνησης του ώμου. Η πλήρης αδράνεια μπορεί να προκαλέσει δυσκαμψία των αρθρώσεων.

Ο ώμος δεν πρέπει να αυτοπεριοριστεί στις κινήσεις του για μεγάλο χρονικό διάστημα γιατί μπορεί να οδηγήσει σε «παγωμένο ώμο», μια κατάσταση κατά την οποία ο ώμος γίνεται τόσο δύσκαμπτος, που μόλις που θα μπορείτε να τον κινήσετε.

Όταν πια θεραπευτεί ο τραυματισμός και έχετε καλό εύρος κίνησης συνεχίστε να κάνετε τις ασκήσεις σας καθημερινά για να αποτρέψετε την επανάληψη της εξάρθρωσης , ο φυσιοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να σχεδιάσετε τις κατάλληλες ασκήσεις.

astatheia6

ΑΥΧΕΝΑΣ

ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ

Η αυχεναλγία είναι πολύ συχνή πάθηση και εμφανίζεται σε μεγάλο εύρος ηλικίας ασθενών. Στις νεότερες ηλικίες η αιτία συνήθως είναι μηχανική, δηλ προέρχεται από τα μηχανικά στοιχεία όπως σύνδεσμοι, τένοντες, αρθρώσεις κλπ. Ο ασθενής παραπονείται για πόνο στον αυχένα που μπορεί να αντανακλάται στις ωμοπλάτες, και μπορεί να συνοδεύεται επίσης με περιορισμό των κινήσεων. Η θεραπεία είναι συντηρητική όπως στις θλάσεις του αυχένα. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, και στις περιπτώσεις όπου η ακτινογραφία του αυχένα παρουσιάζει εκφυλιστικές αλλοιώσεις (στενώσεις μεσοσπονδυλίων διαστημάτων, σχηματισμός οστεοφύτων, σκλήρυνση στις αρθρικές επιφάνειες κλπ) χρησιμοποιείται ο όρος αυχενική σπονδύλωση. Βασικό σημείο είναι η διαφορική διάγνωση και ο αποκλεισμός άλλων παθήσεων κεντρικής αιτιολογίας που παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα.

Γενικά ως Αυχεναλγία μπορούμε να θεωρούμε τη δυσφορία σε οποιαδήποτε δομή του αυχένα. Αυτές περιλαμβάνουν μύες και νεύρα καθώς και τους αυχενικούς σπονδύλους και τους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Η αυχεναλγία μπορεί να προέρχεται από περιοχές κοντά στο λαιμό, όπως ο ώμος, το σαγόνι, το κεφάλι και ο βραχίονας.

Όταν πονάει ο αυχένας μπορεί να έχετε δυσκολία να τον κινήσετε, ιδιαίτερα προς μία πλευρά. Πολλοί το περιγράφουν ως δυσκαμψία αυχένα.

Εάν η αυχεναλγία αφορά νεύρα (για παράδειγμα, σημαντικός μυϊκός σπασμός που παγιδεύει ένα νεύρο ή μια κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου που πιέζει έναν νεύρο), μπορεί να αισθάνεστε μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στο χέρι ή αλλού.

auxenalgia01

Πρόληψη

  • Χρησιμοποιείστε τεχνικές χαλάρωσης σε καταρτισμένο Φυσικοθεραπευτή και τακτική άσκηση για να προλάβετε την ανεπιθύμητη τάση και στρες των αυχενικών μυών.
  • Μάθετε διατατικές ασκήσεις για τον αυχένα και τον ανώτερο κορμό. Κάντε διατάσεις κάθε μέρα, ιδιαίτερα πριν και μετά από άσκηση.
  • Εάν τείνετε να έχετε αυχεναλγία μετά από άσκηση, απευθυνθείτε σε Φυσικοθεραπευτή.

auxenalgia02

  • Βελτιώστε τη στάση σας, ιδιαίτερα εάν κάθεστε σε ένα γραφείο όλη μέρα. Να υποστηρίζετε την πλάτη σας. Προσαρμόστε την οθόνη του υπολογιστή στο επίπεδο των ματιών. Έτσι δεν θα κοιτάτε συνεχώς προς τα πάνω ή προς τα κάτω, ούτε διαγώνια.
  • Εάν εργάζεστε σε υπολογιστή, τεντώστε τον αυχένα κάθε ώρα.
  • Αξιολογήστε τις συνθήκες ύπνου σας. Διασφαλίστε ότι το μαξιλάρι σας υποστηρίζει κατάλληλα και άνετα το κεφάλι και τον αυχένα. Μπορεί να χρειάζεστε ειδικό μαξιλάρι για τον αυχένα. Διασφαλίστε ότι το στρώμα σας είναι αρκετά σταθερό.
  • Χρησιμοποιείστε τη ζώνη ασφαλείας και το κράνος για την αποτροπή τραυματισμών κατά την διάρκεια της οδήγησης.

ΑΥΧΕΝΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Αυχενικό Σύνδρομο ( Αυχεναλγία με Ριζίτιδα )

Το αυχενικό σύνδρομο παρουσιάζει τα ίδια συμπτώματα με την απλή αυχεναλγία και επιπλέον αντανακλαστικό πόνο στη περιοχή του άνω άκρου με σαφή κατανομή (πόνος και αιμωδίες μέχρι τα δάκτυλα). Η αιτιολογία βρίσκεται σε πίεση νεύρου ( Ρίζας) που στις πλείστες περιπτώσεις προέρχεται από κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου (ΚΜΔ). Ανάλογα του νεύρου που δέχεται την πίεση είναι και η κατανομή του πόνου και των αιμωδιών. Επίσης στη κλινική εξέταση μπορεί να σημειωθεί και μυϊκή αδυναμία σε μύες που νευρώνονται από το συγκεκριμένο νεύρο. Η διάγνωση τίθεται κλινικά και επιβεβαιώνεται με τη μαγνητική τομογραφία . Η θεραπεία στα αρχικά στάδια είναι συντηρητική (αυχενικός κολάρος για μερική ακινητοποίηση του αυχένα, αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά φάρμακα και επιπλέον φυσιοθεραπεία). Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται ως προς τον πόνο, δηλ παρά την χρήση φαρμακευτικής αγωγής ο ασθενής υποφέρει για κάποιο χρονικό διάστημα, και στις περιπτώσεις εκείνες που ο ασθενής εμφανίζει προοδευτική αδυναμία στους μύες που νευρώνονται από το συγκεκριμένο νεύρο.

Η αυχενική δισκοκήλη (κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου) είναι μια σχετικά συχνή πάθηση, που προκαλεί πόνο στον αυχένα και το χέρι σε ανθρώπους ηλικίας 30 – 50 ετών. Αν και κάποιες φορές προϋπάρχει ένας τραυματισμός, το σύνηθες είναι τα συμπτώματα να αρχίζουν απότομα, χωρίς κάποιο αίτιο.

Το τμήμα του δίσκου που προβάλλει (δισκοκήλη) πιέζει ένα αυχενικό νεύρο και η πίεση αυτή προκαλεί τον πόνο στο χέρι. Η πίεση αυτή μπορεί επίσης να προκαλέσει μούδιασμα και αδυναμία (παράλυση) του χεριού.

auxeniko

Αν η πίεση είναι κεντρική, μπορεί να προκληθούν συμπτώματα από πίεση του νωτιαίου μυελού (αυχενική μυελοπάθεια) όπως δυσκολία στο περπάτημα και σε προχωρημένες περιπτώσεις, δυσκολία στην ούρηση.

Η διάγνωση ξεκινάει με το ιστορικό και την κλινική εξέταση του αυχένα και των άνω άκρων. Στη συνέχεια, η διάγνωση επιβεβαιώνεται με την μαγνητική τομογραφία.

Η θεραπεία αρχικά περιλαμβάνει ξεκούραση, φάρμακα, ένα μαλακό κολάρο και φυσικοθεραπεία. Με αυτά τα μέτρα, το 90% των ασθενών θα βρει ανακούφιση μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στις περιπτώσεις που ο πόνος δεν περνάει ή το χέρι αρχίζει και παραλύει, χρειάζεται ειδική νευροχειρουργική επέμβαση στον αυχένα.

Αιτίες εκδήλωσης…

Οι πλέον συχνές αιτίες πρόκλησης αυχενικού συνδρόμου είναι η εργασία στο γραφείο, η καθημερινή και πολύωρη παρακολούθηση τηλεόρασης, η οδήγηση, η λάθος στάση στον ύπνο. Επίσης μπορεί να προκληθεί από βίαιη πρόσκρουση καθώς και από τα κλιματιστικά.

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΥΧΕΝΟΣ

I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

ΑΥΧΕΝΙΚΗ ΜΥΕΛΟΠΑΘΕΙΑ

Αυχενική μυελοπάθεια σημαίνει βλάβη του νωτιαίου μυελού στην περιοχή του αυχένα. Αυτό συμβαίνει συνήθως σε ανθρώπους άνω των 50 ετών και έχει ως αίτιο την προοδευτική στένωση του σπονδυλικού σωλήνα (αυχενική σπονδύλωση).

Η αυχενική μυελοπάθεια οφείλεται σε στατικούς (σπονδυλική στένωση), δυναμικούς (αστάθεια), αγγειακούς και κυτταρικούς (κυτταρικές βλάβες, απόπτωση) παράγοντες. Πρώιμα συμπτώματα αυχενικής μυελοπάθειας είναι τα «μουδιασμένα, αδέξια και επώδυνα χέρια» και η αδυναμία επιτέλεσης λεπτών κινήσεων. Σε προχωρημένα στάδια ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει ατροφία στους μεσόστεους μύες των δακτύλων, αταξικό βάδισμα με πλατειά βάση, αυξημένα αντανακλαστικά, μειωμένη ιδιοδεκτικότητα, ορθοκυστικές διαταραχές και θετικό σημείο Hoffman και Babinski.

Ο νωτιαίος μυελός πιέζεται όλο και περισσότερο από εκφυλιστικές αλλοιώσεις και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα εξής συμπτώματα : μούδιασμα ή και αδυναμία στα χέρια (ειδικά δυσκολία στις λεπτές κινήσεις όπως το γράψιμο και το κούμπωμα στο πουκάμισο), δυσκολία στο περπάτημα (αστάθεια βάδισης, βαριά ή «μαγκωμένα» πόδια), δυσκαμψία, πόνος ή πιάσιμο στον αυχένα.

Τα συμπτώματα της αυχενικής μυελοπάθειας εμφανίζονται αργά και ύπουλα, πολλές φορές δεν υπάρχει καθόλου πόνος κι έτσι μπορεί ο ασθενής να καταλάβει ότι κάτι συμβαίνει όταν έχει ήδη χάσει ένα μεγάλο μέρος της μυϊκής ισχύος και παρουσιάζει πχ ατροφία στα χέρια.

Η διάγνωση γίνεται με το ιστορικό και την νευρολογική εξέταση, στην οποία αποκαλύπτονται τα χαρακτηριστικά σημεία της νόσου όπως η σπαστικότητα και ο κλόνος. Η επιβεβαίωση γίνεται με την μαγνητική τομογραφία.

mielopathiaΗ θεραπεία της αυχενικής μυελοπάθειας είναι ουσιαστικά νευροχειρουργική και καλό είναι να γίνεται νωρίς, δηλαδή όταν έχουν φανεί τα πρώιμα σημεία της νόσου. Σε πολύ μεγάλες ηλικίες (όπου δεν επιτρέπεται η επέμβαση) μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει την αυχενική μυελοπάθεια με συντηρητικά μέσα δηλ. με κολάρο, φυσικοθεραπεία και φάρμακα, αλλά με φτωχά αποτελέσματα. Όμως, πρέπει να κατανοήσουμε ότι αντικειμενική βελτίωση (χωρίς θεραπεία) δεν παρατηρείται.

Η θεραπεία που προκρίνεται είναι η Φυσικοθεραπεία με χειρισμούς μόνον από γνώστες των δυσκολιών της αυχενικής μοίρας με στόχο την αποσυμπίεση του Νωτιαίου μυελού και σε τελικό στάδιο την νευροχειρουργική επέμβαση με στόχο ξανά την αποσυμπίεση του Νωτιαίου μυελού.

Σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι επιλέγοντας την μία ή και τις δύο προαναφερθείσες μεθόδους, πρέπει να γίνεται η επιλογή τάχιστα και όχι να αφήνουμε το πρόβλημα να φθάνει σε τελικά στάδια όπου τα σημάδια της πάρεσης ή της αδυναμίας των άνω άκρων να είναι εμφανή δια γυμνού οφθαλμού. Σε αυτό το στάδιο είναι πιθανό τα αποτελέσματα να είναι μη αναστρέψιμα.

ΑΥΧΕΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΩΣΗ

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν πόνο στον αυχένα, στον ώμο, στο χέρι ή και ανάμεσα στις ωμοπλάτες ο οποίος οφείλεται σε ανωμαλίες και προβλήματα του αυχένα. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε κήλες δίσκου ή σε αρθρίτιδα  του αυχένα. Η αρθρίτιδα του αυχένα που με την σειρά της επιφέρει στένωση των μεσοσπονδυλίων διαστημάτων ή ακόμα και συνένωση δύο ή περισσοτέρων σπονδύλων προκαλεί πίεση σε ρίζες νεύρων με αποτέλεσμα την πρόκληση πόνου ή αδυναμίας ή μουδιασμάτων στο χέρι. Εάν η πίεση επεκτείνεται έως τον νωτιαίο μυελό προκαλείται δυσκολία στη βάδιση και στις λεπτές κινήσεις των χεριών.

Η αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης αποτελείται από τους σπονδύλους και τους μεσοσπονδυλίους δίσκους, που ενώ απορροφούν τους κραδασμούς από τα βάρη, επιτρέπουν την κίνηση του αυχένα. Με τα χρόνια οι δίσκοι αρχίζουν να εκφυλίζονται με αποτέλεσμα να προκαλούν πόνο στον αυχένα, μια κατάσταση που ονομάζεται εκφυλιστική νόσος του δίσκου. Κάποιοι από αυτούς τους δίσκους, στα πλαίσια της εκφύλισης, θα οδηγηθούν σε κήλες του δίσκου που θα πιέσουν τον νωτιαίο μυελό ή τις νωτιαίες ρίζες (νεύρα), με αποτέλεσμα τα συμπτώματα να προέρχονται πλέον από τα νεύρα. Η κήλη του δίσκου είναι συνήθως οξεία και τα συμπτώματα εμφανίζονται έντονα. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η εκφύλιση του αυχένα αφορά περισσότερο τον σχηματισμό οστεοφύτων (άλατα) και λιγότερο την πίεση από χαλασμένους δίσκους (δισκοπάθεια). Η εκφύλιση του αυχένα ονομάζεται αυχενική σπονδύλωση.

auxenikispondilosiΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Οι περισσότεροι ασθενείς με συμπτώματα από τον αυχένα, δεν χρειάζονται χειρουργείο. Συνήθως βελτιώνονται με συντηρητική αγωγή η οποία αποτελείται από αντιφλεγμονώδη και φυσικοθεραπεία Πάνω από όλα, προφανώς προκρίνεται η Φυσικοθεραπεία από έμπειρους χειριστές των αυχενικών σπονδύλων διότι το ζητούμενο αλλά και δύσκολος δρόμος πρέπει να είναι η λειτουργική αποκατάσταση του αυχένα καταστώντας δυνατή την φυσιολογική κίνηση και λειτουργία αυτού. Μία από τις παρεμβάσεις που μπορούν να υιοθετηθούν ακόμα και στο σπίτι είναι η εφαρμογή ζεστού – κρύου τοπικά. Το 90% των ασθενών εμφανίζουν ανακούφιση από τον πόνο μέσα σε 1 με 3 εβδομάδες.

ΕΥΘΕΙΑΣΜΟΣ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ

Ευθειασμός Αυχενικής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης

Η σπονδυλική στήλη είναι ένα κινητικό όργανο. Για να διευκολυνθεί αυτή η κινητικότητα δεν είναι τελείως ευθεία, αλλά παρουσιάζει διάφορες κυρτώσεις ή κυρτώματα, εναλλασσόμενα, δύο εμπρόσθια και δύο οπίσθια. Έτσι παρατηρώντας από άνω προς τα κάτω διακρίνεται:

  1. Η αυχενική κύρτωση ή αυχενικό κύρτωμα (ανοιχτή προς τα πίσω)
  2. η θωρακική κύρτωση ή θωρακικό κύρτωμα (ανοιχτή προς τα εμπρός)
  3. η οσφυϊκή κύρτωση ή οσφυϊκό κύρτωμα (ανοιχτή προς τα πίσω), και
  4. η ιεροκοκκυγική κύρτωση ή ιεροκοκκυγικό κύρτωμα (ανοιχτή προς εμπρός)

euthiasmos1

Οι κυρτώσεις αυτές εξυπηρετούν την όρθια στάση και την ελαστικότητα του σώματος στις καθημερινές δραστηριότητες του ανθρώπου. Τα κυρτώματα συμμετέχουν επίσης στην απόσβεση των κραδασμών κατά τη διάρκεια της κίνησης.

Όπως γίνεται αντιληπτό η μορφολογική αλλαγή αυτών των κυρτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργία της σπονδυλικής στήλης ή ακόμη σε παθολογικές καταστάσεις.

Η Αυχενική Μοίρα της σπονδυλικής στήλης φυσιολογικά εμφανίζει ένα λορδωτικό κύρτωμα. Ευθειασμός στην Αυχενική Μοίρα της σπονδυλικής στήλης σημαίνει ότι μειώνεται ή εξαφανίζεται η φυσιολογική λόρδωση.

ΑΙΤΙΕΣ

Ο Ευθειασμός στην αυχενική μοίρα της ΣΣ, προκαλείται από μια ποικιλία αιτιών. Η κληρονομικότητα παίζει τον σημαντικότερο ρόλο, εξίσου όμως σημαντικό ρόλο παίζει η κακή στάση κατά τη διάρκεια της εργασίας ή της ξεκούρασης. Η κακή στάση κατά την διάρκεια της εργασίας δεν προκαλεί ευθειασμό αλλά δημιουργεί μεγάλη καταπόνηση στον έχοντα ευθειασμό.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αυχενική μοίρα είναι η περισσότερο κινητική περιοχή της σπονδυλικής στήλης, άρα και η περισσότερο επιρρεπής σε τραυματισμούς (σύνδρομο μαστιγίου – whiplash syndrome), καθώς και εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οι οποίες προοδευτικά οδηγούν σε μορφολογικές αλλαγές της δομής. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ήπια, μέτρια ή σοβαρή, ανάλογα τόσο από την μορφολογική αλλαγή, όσο και από την ένταση των συμπτωμάτων. Η πλειοψηφία πάντως, εμφανίζει ήπιου ή μέτριου βαθμού συμπτώματα και σε πολλές περιπτώσεις καθόλου συμπτώματα.

euthiasmos2

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι απλά μια κακουχία στη περιοχή με μικρό περιορισμό του εύρους κίνησης αλλά μπορεί προοδευτικά να εξελιχθούν με σημαντικό πόνο και αδυναμία στη κίνηση κυρίως στη κάμψη του αυχένα. Μπορεί να συνυπάρχει πόνος στη περιοχή του ώμου, που να ακτινοβολεί σε ολόκληρο το χέρι. Ακόμη, λόγω της επαναλαμβανόμενης λανθασμένης στάσης, παρατηρείται μυϊκός σπασμός στους μύες που στηρίζουν τον αυχένα. Μέσω του μηχανισμού αυτού μπορεί να διευκολυνθεί η δημιουργία Μυοπεριτονιακών Σημείων Πυροδότησης Πόνου – trigger points – στους μύες που στηρίζουν τον αυχένα.

Με απλά λόγια, αυτά τα σημεία πυροδότησης πόνου είναι κεντρικά σημεία σε έναν μυ που σχηματίζουν μέγιστη σύσπαση και κατ΄επέκταση πυροδοτούν τον πόνο. Αν λάβουμε υπόψη επίσης ότι ο μυϊκός σπασμός προκαλεί πόνο και ο πόνος προκαλεί μυϊκό σπασμό, αντιλαμβανόμαστε πως ο ασθενής εμπλέκεται σε ένα φαύλο κύκλο.

Συνηθισμένα συμπτώματα σε ευθειασμό στον αυχένα είναι: ίλιγγοι, ζαλάδες, θολούρα στα μάτια, δυσκολία συγκέντρωσης και πονοκέφαλος, κυρίως λόγω δυσλειτουργίας στην Ατλαντο -Ινιακή ένωση, στη βάση του κρανίου (υποϊνιακή περιοχή), στην ένωση δηλαδή του ινιακού οστού με τον 1ο αυχενικό σπόνδυλο (άτλαντα). Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι σ’ αυτή τη περιοχή υπάρχουν σημαντικά αιμοφόρα αγγεία και νεύρα και ότι είναι η περιοχή όπου ενώνεται ο Εγκέφαλος με τον Νωτιαίο Μυελό.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση και αξιολόγηση του μεγέθους του προβλήματος . Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της κλινικής αξιολόγησης, δηλαδή έλεγχος εύρους κίνησης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, έλεγχος μυϊκής δύναμης, νευρολογικός έλεγχος, κ.α, διάφορων απεικονιστικών μεθόδων όπως είναι η ακτινογραφία (X-RAY), η Μαγνητική Τομογραφία (MRI), η Αξονική Τομογραφία (CT-SCAN), άλλων ειδικών tests. Σύμφωνα με τα ευρήματα σχεδιάζουμε ένα θεραπευτικό πρόγραμμα κατάλληλο για τις ατομικές ανάγκες του κάθε ασθενή.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

  1. ΥΠΑΡΞΗ ΜΥΟΠΕΡΙΤΟΝΙΑΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΠΟΝΟΥ: Τότε, επιβάλλεται να προηγηθεί η απελευθέρωση τους, είτε με την τεχνική της στεγνής βελόνης, είτε με ισχαιμική πίεση.
  2. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ : Επιτυγχάνεται μέσω τεχνικών Manual Therapy, δηλαδή ήπιων και απολύτως ασφαλών χειρισμών ανάταξης της σπονδυλικής στήλης, σε συνδυασμό με τις μεθόδους McKenzie και Mulligan.
  3. ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΕΝΕΡΓΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ : Μέσω αυτού του μηχανήματος επανεκπαιδεύουμε τη λειτουργικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, σε μια νέα ανώδυνη και φυσιολογικού εύρους τροχιά κίνησης φιλοδοξώντας να επιτύχουμε μακροχρόνια ευεργετικά αποτελέσματα.
  4. ΑΤΟΜΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ: Ώστε να διατηρηθούν τα αποτελέσματα που έχουμε πετύχει.
  5. ΕΠΑΝΕΚΕΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΩΣΤΗ ΣΤΑΣΗ : Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η επαναλαμβανόμενη κακή στάση αποτελεί τη βασική αιτία του προβλήματος.

euthiasmos3

Ευθειασμός Αυχένα

ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΥΧΕΝΑ

Η φύση του τραυματισμού: τι είναι η θλάση αυχένα;

Είναι γνωστός και ως τραυματισμός αυχένα ‘δίκην μαστιγίου‘ (στα αγγλικά whiplash injury) τραυματισμός επιτάχυνσης – επιβράδυνσης ή τραυματισμός αιφνίδιας υπερέκτασης.

Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται όταν ο αυχένας τραυματιστεί από την απότομη κίνηση επιτάχυνσης – επιβράδυνσης, από ένα τράνταγμα, ή μια κίνηση όπως αυτή που κάνει το μαστίγιο. Ο τραυματισμός αυτός συμβαίνει συνήθως σε τροχαία ατυχήματα ύστερα από αιφνίδια υπερέκταση του αυχένα του επιβάτη ενός σταματημένου αυτοκινήτου στο οποίο πέφτει από πίσω από ένα άλλο αυτοκίνητο. Αυτός ο τύπος σύγκρουσης μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε αρκετές δομές της αυχενικής μοίρας.

Κατά την διάρκεια της απότομης επιτάχυνσης του αυχένα συμπιεστικά ή διατατικά φορτία επηρεάζουν τις αρθρώσεις, τους συνδέσμους, τους μυς και τα νεύρα της περιοχής.

Τα φορτία αυτά μπορεί να τραυματίσουν τους ιστούς, αν οι δυνάμεις που ασκούνται είναι πέρα από τα όρια της αντοχής τους.

travmatismosauchena

Αίτια του τραυματισμού θλάσης αυχένα.

Συνήθως ο τραυματισμός συμβαίνει σε τροχαία ατυχήματα όπως το να συγκρουστεί το αυτοκίνητο μετωπικά ή ενώ είναι σταματημένο να το τρακάρει από πίσω άλλο αυτοκίνητο. Τον τραυματισμό τον συναντάμε επίσης σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ όπου η δυνατή σύγκρουση δύο παικτών μπορεί να προκαλέσει στον αυχένα την απότομη επιτάχυνση – επιβράδυνση. Ωστόσο, η ζημία μπορεί να δημιουργηθεί με πολλούς άλλους τρόπους, συμπεριλαμβανομένου και του bungee jumping και της πτώσης γενικά.

Συμπτώματα του τραυματισμού – θλάσης αυχένα.

Οι ασθενείς αισθάνονται ξαφνικό πόνο στον αυχένα τη στιγμή του τραυματισμού. Σε μερικές περιπτώσεις υπάρχει λίγος ή καθόλου πόνος τη στιγμή του τραυματισμού. Σε αυτή την περίπτωση αυξάνεται τις επόμενες δύο τρεις μέρες καθώς είναι αισθητός την νύχτα και τα πρώτα λεπτά της ημέρας.

Ο πόνος που σχετίζεται με τον τραυματισμό «δίκην μαστιγίου» μπορεί να είναι «οξύς» ή «ήπιος» και αυξάνει με την κίνηση ή την λάθος στάση (π.χ. λάθος στάση στον αυχένα μπροστά στον υπολογιστή).

Ο πόνος συνήθως εντοπίζεται στον αυχένα και μπορεί να αντανακλά στους ώμους, τους βραχίονες ή το κεφάλι (δημιουργεί πονοκέφαλο γνωστό και σαν πονοκέφαλο αυχενικής αιτιολογίας). Επίσης υπάρχει δυσκαμψία και περιορισμένη κίνηση στον αυχένα. Οι ασθενείς αισθάνονται το κεφάλι τους «βαρύ» και δυσκολεύονται να το σηκώσουν από το μαξιλάρι. Πιο σπάνια συνυπάρχουν αίσθηση τρυπημάτων σαν βελονιές και μουδιάσματα στο ένα ή και στα δύο χέρια.

travmatismosauchena2

Συνοψίζοντας, τα συμπτώματα της θλάσης μεταξύ άλλων είναι τα ακόλουθα (μπορεί να υπάρχουν μεμονωμένα ή και σε συνδυασμό):

  • Συνεχής πόνος στην περιοχή του αυχένα
  • Πόνος στην περιοχή του αυχένα σε συγκεκριμένη κίνηση ή στάση.
  • Απώλεια φυσιολογικής κίνησης, πόνος κατά την κίνηση του αυχένα
  • Μυϊκός σπασμός
  • Πονοκέφαλος

Όταν η πρόσκρουση είναι πιο δυνατή προκαλώντας σοβαρότερο τραυματισμό, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα (μεμονωμένα ή και σε συνδυασμό)

  • Αίσθημα ζαλάδας και / ή αστάθειας / ιλίγγου
  • Ναυτία
  • Αίσθημα αδυναμίας κατά τη χρήση των χεριών, πτώση
    αντικειμένων.
  • Πόνο στους ώμους και στην πλάτη
  • Παραισθησία στα δάκτυλα των χεριών

Σημειώνεται ότι κάποια από τα συμπτώματα, ειδικότερα ο πόνος, η δυσκαμψία και ο αυχενογενής πονοκέφαλος μπορεί να εμμένουν για μήνες ή και χρόνια μετά το τροχαίο ατύχημά σας, εάν δεν δείξουμε την απαιτούμενη φροντίδα και υποβληθούμε στην αναγκαία αποκατάσταση.

travmatismosauchena3

Γενικά χρησιμοποιούνται ενισχυμένα αυχενικά κολάρα (πχ. Philadelphia) επί 6 ως 12 εβδομάδες. Σε όλες γενικά τις περιπτώσεις καταγμάτων του αυχένα απαιτείται μακροχρόνια αποθεραπεία (3 μήνες ή περισσότερο). Ωστόσο, τα κολάρα δεν συνιστώνται για μακροχρόνια χρήση, επειδή μπορεί πραγματικά να αποδυναμώσουν τους μύες του λαιμού.

Η Φυσικοθεραπεία, με προοδευτικούς χειρισμούς, επιχειρεί να αποκαταστήσει τις χαμένες κινητικές λειτουργίες του αυχένα και να επαναφέρει την απαραίτητη δύναμη στα μυϊκά και συνδεσμικά στοιχεία της άρθρωσης.

ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ

ΠΕΛΜΑΤΙΑΙΑ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΙΤΙΔΑ

Τα συνηθέστερα αίτια της πελματιαίας απονευρωσίτιδας είναι:

  • Πολύ σφικτοί μύες στην γαστροκνημία
  • Ορθοστασία και έντονη καταπόνηση και βάδιση κατά την διάρκεια εργασίας με γενικά αυξημένα φορτία και παπούτσια που δεν υποστηρίζουν επαρκώς την ποδική καμάρα
  • η πολύ υψηλή ή χαμηλή καμάρα και ο υπερ-πρηνισμός του ποδιού
  • παχυσαρκία
  • οι γυναίκες είναι πιθανότερο από τους άνδρες να παρουσιάσουν πελματιαία απονευρωσίτιδα,
  • ηλικία, συνήθως από την 3η δεκαετία και μετά, ιδιαίτερα μεταξύ των 40 και 60 χρόνων,
  • τραυματισμός και σακχαρώδης διαβήτης.

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα ή και η παρουσία άκανθα πτέρνας είναι συχνές σε αθλητές που ασχολούνται με δρόμους μεγάλων αποστάσεων, χορό ή άλματα. Άτομα υπέρβαρα, γυναίκες κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και όσοι φορούν παπούτσια φθαρμένα και με ανεπαρκή υποστήριξη είναι σε αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Η θεραπεία της πελματιαίας απονευρωσίτιδας;

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα αντιμετωπιζόταν χωρίς θεραπεία, καθώς δεν υπήρχε ικανή αντιμετώπιση για τις ονομαζόμενες αυτοπεριοριζόμενες παθήσεις. Έτσι δημιουργούνταν χρόνια κατάσταση που συχνά κρατούσε μήνες με πολλούς συχνούς υποτροπιασμούς της νόσου.

Σήμερα, όμως, υπάρχουν τα φυσικοθεραπευτικά μέσα ικανά να αποκαταστήσουν την ελαστικότητα της πελματιαίας απονεύρωσης και να καταπολεμήσουν την δημιουργούμενη φλεγμονή.

Γι’ αυτό κατά κανόνα η πελματιαία απονευρωσίτιδα απαιτεί αντιμετώπιση με σειρά θεραπευτικών παρεμβάσεων:

-Μείωση φυσικών δραστηριοτήτων: Σταματήστε για λίγες εβδομάδες τις δραστηριότητες και αποφύγετε να στέκεστε για πολύ ώρα όρθιοι ή να περπατάτε για πολύ ώρα πάνω σε σκληρή επιφάνεια.

-Διατάσεις: Ειδικό πρόγραμμα διατάσεων της πελματιαίας απονεύρωσης με ειδικό πρόγραμμα που ακολουθεί ο ασθενής υπό την καθοδήγηση ειδικού. Προσφέρουν σημαντική ανακούφιση στην πλειοψηφία των ασθενών και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες στον περιορισμό των υποτροπών της πάθησης όταν εφαρμόζονται έγκαιρα σε περίπτωση επανεμφάνισης των ενοχλημάτων.

-Νάρθηκες: Κρατούν την πελματιαία απονεύρωση τεντωμένη κατά τη διάρκεια της νύχτας.

-Παγοθεραπεία και αναλγητικά: Βάλτε κάτι παγωμένο κάτω από το τόξο του πέλματος και ρολλάρετε από την πτέρνα μέχρι τα δάχτυλα και αντίστροφα. Αυτή η άσκηση είναι πολύ χρήσιμη όταν ενσωματώνονται τα αποτελέσματα του τεντώματος στην κρυοθεραπεία.

-Τα ορθωτικά πέλματα που απορροφούν τους κραδασμούς στην βάση της πτέρνας και οι πάτοι σιλικόνης μπορούν να βοηθήσουν.

pelmatiaia

Η πελματιαία περιτονία (plantar fascia) είναι μια πυκνή ινώδης ταινία συνεκτικού ιστού που ξεκινά από την πτέρνα και εκτείνεται έως και κάτω από τις κεφαλες των πέντε μεταταρσίων, εκεί δηλ. που αρχίζουν τα δάκτυλα.

Η πελματιαία απονεύρωση είναι το κεντρικό τμήμα της πελματιαίας περιτονίας και βρίσκεται μόνιμα υπό τάση ώστε να διατηρεί την «αψίδα» του ποδιού (την λεγόμενη ποδική καμάρα – medial arch) με τον ίδιο τρόπο που η τεντωμένη χορδή διατηρεί την καμπύλη ενός τόξου. Εάν η ταινία είναι κοντή/σφιχτή τότε έχουμε υψηλή καμάρα (κοιλοποδια – pes cavus) ενώ εάν έχουμε χαλαρότητα της ταινίας σχηματίζεται χαμηλή καμάρα (πλατυποδία – pes planus / flatfoot deformity / flat feet).

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα (plantar fasciitis) είναι μια επώδυνος φλεγμονώδης κατάσταση που κατατάσσεται στα σύνδρομο υπέρχρησης (overuse syndromes). Είναι μια από τις πιο κοινές αιτίες πόνου στην περιοχή της πτέρνας. Η φλεγμονή εμφανίζεται στο σημείο που εκφύεται η πελματιαία απονεύρωση από το οστό της πτέρνας και τα συνηθέστερα αίτια της είναι:

  • ορθοστασία, έντονη καταπόνηση  και γενικά αυξημένα φορτία με παπούτσια που δεν υποστηρίζουν επαρκώς την ποδική καμάρα
  • ποδική καμάρα υπερβολικά υψηλή (κοιλοποδια) ή χαμηλή (πλατυποδία)
  • σφικτοί μύες στην γαστροκνήμια
  • παχυσαρκία
  • ζαχαρώδης διαβήτης
  • τραυματισμός

Είναι μια από τις πιο κοινές αιτίες πόνου στην περιοχή της πτέρνας. 10% του πληθυσμού, τουλάχιστον μια φορά και κατά την διάρκεια της ζωής θα παρουσιάσει το πρόβλημα, με διαφορετική σοβαρότητα. Οι γυναίκες προσβάλλονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άντρες ενώ η ηλικία που συνηθέστερα εμφανίζεται το πρόβλημα στον κοινό πληθυσμό είναι μεταξύ των 40 και 60 ετών. Άτομα υπέρβαρα, γυναίκες κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και όσοι φορούν παπούτσια φθαρμένα και με ανεπαρκή υποστήριξη είναι σε αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Επίσης σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώνουμε σε ακτινολογικό έλεγχο μια οστέινη ανάπτυξη στο κάτω μέρος της οστού της πτέρνας, την λεγόμενη <άκανθα> (καθώς στην ακτινογραφία φαίνεται σαν μυτερό αγκάθι). Η άκανθα είναι οστεόφυτο, αποτέλεσμα υποτροπιάζουσας φλεγμονής της πελματιαίας απονεύρωσης: στην περιοχή της χρονίζουσας φλεγμονής σχηματίζεται ουλώδης ιστός στον οποίο εν τέλει εναποτίθενται <άλατα>. Οι ασβεστώσεις αυτές σταδιακά οστεοποιούνται πλήρως. Το αξιοσημείωτο είναι ότι αυτός ο – συχνά πολυετής – κύκλος της υποτροπιάζουσας φλεγμονής σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει γίνει καν αντιληπτός από τον ασθενή ο οποίος εκπλήσσεται με το ακτινολογικό εύρημα. Η ύπαρξη της άκανθας προκαλεί ερεθισμό στην γύρω περιοχή του ποδιού με αποτέλεσμα τον έντονο τοπικό πόνο κατά την όρθια στάση, την βάδιση και φυσικά το τρέξιμο.

Στους αθλητές το πρόβλημα της πελματιαίας απονευρωσίτιδας εμφανίζεται κυρίως σε αθλήματα με έμφαση σε άλματα και sprint, αλλά και σε δρομείς μεγάλων αποστάσεων και χορευτές. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα εμφανίζεται συχνότερα όσο η ηλικία του αθλητού αυξάνεται ενώ η καταπόνηση σε κακής ποιότητας οδόστρωμα, η πλημμελής προπόνηση και διατροφή, η έλλειψη προθέρμανσης και αποθεραπείας είναι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα προβλημάτων με την απονεύρωση.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα με τα οποία εμφανίζεται η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι πόνος κάτω από την πτέρνα (σε αντίθεση με τον πόνο πίσω από την πτέρνα ο οποίος συνήθως οφείλεται σε φλεγμονή της κατάφυσης του Αχίλλειου). Ο πόνος εντοπίζεται είτε κεντρικά είτε, συχνότερα, προς την εσωτερική πλευρά του οστού της πτέρνας.

Ειδικά στα πρώτα πρωινά βήματα ο πόνος είναι εντονότερος και ο ασθενής δυσκολεύεται να πατήσει στο έδαφος. Όταν το πόδι ζεσταθεί ο πόνος υποχωρεί αισθητά. Εάν ο ασθενής συνεχίζει της δραστηριότητες του παρά το γεγονός ότι πονάει ή αφεθεί χωρίς θεραπεία, ο πόνος θα χειροτερεύσει. Ο λόγος είναι ότι στην φλεγμαίνουσα περιοχή δημιουργούνται μικρορήξεις στις ίνες της απονεύρωσης.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία συνίσταται σε ανάπαυση και διακοπή αθλητικής δραστηριότητας μέχρι να ελεγχθεί η φλεγμονή και ο πόνος. Ο γιατρός θα δώσει αντιφλεγμονώδη αγωγή είτε με χάπια είτε με τοπική έγχυση στην περιοχή της έκφυσης. Επίσης η παγοθεραπεία και οι διατάσεις βοηθούν ώστε να μειώσουμε τον πόνο και την φλεγμονή. Η χρήση υποπτερνίου μπορεί να μειώσει την τοπική πίεση στο σημείο της φλεγμονής – κάποιες φορές μπορεί όμως να υπάρξει επιδείνωση με την χρήση του. Επίσης χρήσιμος είναι ένας νάρθηκας που τον φοράει ο ασθενής την νύκτα (night splint) ώστε να διατηρεί μια ήπια διάταση στην απονεύρωση, εμποδίζοντας την βράχυνση της κατά την διάρκεια του ύπνου.

Η Φυσιοθεραπευτική αγωγή συνίσταται στην εφαρμογή τεχνικών διάτασης και κινησιοθεραπεία (manual mobilization) με σκοπό την μείωση της τάσης στην απονεύρωση και στους μύες της γαστροκνημίας, στην εφαρμογή ειδικής περίδεσης (taping) ώστε να υποστηριχθεί η απονεύρωση και η εφαρμογή της λεγόμενης shock wave therapy (κρουστικος υπέρηχος).

ΑΚΑΝΘΑ ΠΤΕΡΝΑΣ

Η Λιθοτριψία αποτελεί ένα αποτέλεσμα σημαντικής ανακούφισης πόνου που δημιουργείται μετά την γέννηση λίθου με μυτερή προεξοχή με αποτέλεσμα να πληγώνει ιδίως τα μαλακά μόρια πέριξ αυτού.

Μία κλασική περίπτωση που συναντάται καθημερινά στο Φυσικοθεραπευτήριο είναι η άκανθα της πτέρνας. Η αντιμετώπισή της είναι, πλέον, σχετικά εύκολη, ιδιαίτερα ανώδυνη και χωρίς τον κίνδυνο αναδημιουργίας της.

Αυτό επιτυγχάνεται με την ορθή χρήση της νέας τεχνολογίας των Κρουστικών Υπερήχων.

Παρατίθενται εικόνες που αναδεικνύουν το πρόβλημα και την επιτυχή έκβασή του, μετά την χρήση των Κρουστικών Υπερήχων.

Παράδειγμα Α΄

Γυναίκα 45 ετών, εργαζόμενη στο ξενοδοχειακό περιβάλλον.

akanthafemale

Παράδειγμα Β΄

Άνδρας 65 ετών, συνταξιούχος.

akanthamale

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH