ΠΑΘΗΣΕΙΣ

ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ: ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΝΟΙ

ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ: ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΝΟΙ

Ο λαός όταν λέει ινομυαλγία εννοεί ρευματικούς πόνους. Η πάθηση είναι αγνώστου αιτιολογίας, χαρακτηρίζεται από επίμονους πόνους και στους δύο ώμους, ιδιαίτερα το πρωί.

Η Ινομυαλγία είναι μια χρόνια πάθηση, που περιλαμβάνει πόνο και δυσκαμψία των μυών. Είναι μια μορφή ρευματισμού και συγκεκριμένα εξωαρθρικού ρευματισμού που, όμως, δεν αφορά πόνο στις αρθρώσεις, αλλά στους μύες.

inomyalgia01

Δεν υπάρχουν μετρήσιμα ευρήματα στις ακτινογραφίες ή περισσότερες εργαστηριακές εξετάσεις, ωστόσο, παρόλο που η ινομυαλγία δεν βλάπτει τις αρθρώσεις ή τα όργανα, οι συνεχείς πόνοι και η κόπωση μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή.

Μία από τις μοναδικές πτυχές της Ινομυαλγίας είναι η παρουσία ευαίσθητων σημείων σε συγκεκριμένες θέσεις στο σώμα. Όταν πιέζονται αυτές οι θέσεις (σημεία) τα άτομα με ινομυαλγία αισθάνονται τον πόνο, ενώ οι άνθρωποι που δεν έχουν την πάθηση αισθάνονται μόνο πίεση.

inomyalgia02

Η πάθηση προσβάλλει 1% περίπου του γενικού πληθυσμού. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 10% αν εξετάσουμε άτομα πάνω από τα 65. Είναι περίεργο αλλά τα τελευταία χρόνια οι γιατροί όλο και συχνότερα κάνουν διάγνωση ινομυαλγίας. Πιθανότατα οι ίδιοι ακριβώς πόνοι πριν από δεκαετίες έπαιρναν το όνομα «ρευματικά». Δεν μπορεί διαφορετικά να εξηγηθεί η συχνότητα εμφάνισης και η μεγάλη διασπορά της πάθησης.

Τα συμπτώματα που οδηγούν στην εμφάνιση και στη διάγνωση είναι:

  • γενικοί πόνοι στους μυς
  • δυσκαμψία των αρθρώσεων.
  • Χαρακτηριστικά ο πόνος δεν είναι πάνω στην άρθρωση. Είναι στους μυς και τους τένοντες που είναι γύρω από αυτή.
  • Η άρθρωση μάλιστα φαίνεται απόλυτα φυσιολογική. Δεν έχει οίδημα, δηλ. πρήξιμο. Δεν είναι κόκκινη.
  • Δεν υπάρχει βλάβη στην κινητικότητα της άρθρωσης.
  • Υπάρχει όμως πόνος που γίνεται εντονότατος αν κανείς ψηλαφίσει το σημείο.

inomyalgia03

Επειδή τα συμπτώματα είναι πολλά και ποικίλα, επειδή οι πόνοι δεν ακολουθούν έναν συγκεκριμένο ρυθμό, επειδή δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, η ινομυαλγία ανήκει στα χρόνια σύνδρομα του πόνου. Παρ’ όλα αυτά η πάθηση είναι καλοήθης.

Δεν προκαλεί μόνιμη αναπηρία. Δε εξελίσσεται. Δεν παραμορφώνει την άρθρωση. Δεν είναι θανατηφόρα. Η θεραπεία είναι γενική, επειδή η ιατρική δεν γνωρίζει τα ακριβή αίτια της πάθησης. Πολλοί χορηγούν κορτιζόνη, άλλοι μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κάποιοι τρίτοι ηρεμιστικά και μυοχαλαρωτικά. Η πάθηση όμως είναι χρόνια και τα φάρμακα αυτά αντιμετωπίζουν τον πόνο για λίγες μέρες. Μετά, το άλγος και τα ενοχλήματα επανέρχονται ακριβώς τα ίδια.

Μια άλλη θεραπευτική μέθοδος στοχεύει στη βελτίωση της γενικής υγείας του ασθενούς, έτσι συμβουλεύει αποφυγή υπερκόπωσης, μείωση του άγχους, αύξηση των ωρών ύπνου, σωστό διαιτολόγιο, περισσότερες ώρες ανάπαυσης που θα εναλλάσσονται με ώρες εργασίας. Πρόσφατα έδωσε καλά αποτελέσματα η μεθοδευμένη φυσιοθεραπεία. Κατ’ αυτήν ο ασθενής ακολουθεί ένα πρόγραμμα φυσιοθεραπείας που χαρακτηρίζεται από προοδευτική αύξηση της έντασης και του χρόνου εκτέλεσης ορισμένων ασκήσεων. Ακολούθως ο ασθενής διδάσκεται να προχωρά σε ασκήσεις μεγαλύτερης διάρκειας και έντασης Βήμα-βήμα. Στο τέλος του 6μήνου σχεδόν όλοι οι ασθενείς ανέφεραν μείωση των ενοχλημάτων κατά 70%.

Υπάρχουν όμως και αρνητικά σημεία στη θεραπεία. Παρατηρείται δηλ. αρχική αύξηση του πόνου και μυϊκός σπασμός αμέσως μετά την άσκηση. Αυτή η κατάσταση κάνει τους ασθενείς -εσφαλμένα- να πιστεύουν ότι η άσκηση επιδεινώνει την πάθηση. Και αποχωρούν από το πρόγραμμα πρόωρα και άδικα. Διότι όσοι παραμένουν απολαμβάνουν τα καλά των συστηματικών αεροβικών ασκήσεων. Ίσως στα αρχικά στάδια μερικοί ασθενείς θα είχαν πρόσθετα οφέλη με ψυχολογική υποστήριξη. Η ινομυαλγία δεν κόβει χρόνια ζωής, κόβει όμως τη χαρά από τη ζωή και πρέπει να αντιμετωπίζεται.

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης, αυτοάνοση και εξελικτική νόσος, που προσβάλλει κατ’ εξοχήν τις αρθρώσεις, αλλά όχι σπάνια και διάφορα άλλα όργανα. Είναι το συχνότερο φλεγμονώδες ρευματικό νόσημα. Προσβάλλει συνήθως άτομα ηλικίας 35-55 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας, ακόμη και σε παιδιά. Στα πλαίσια της πρώτης πανελλήνιας επιδημιολογικής έρευνας για τις ρευματικές παθήσεις, που πραγματοποιήσαμε στο γενικό πληθυσμό αστικών, ημιαστικών και αγροτικών περιοχών της βόρειας, κεντρικής και νότιας Ελλάδος με τη συνεργασία πολλών ρευματολόγων, μελετήσαμε επιπολασμό, δηλ. τη συχνότητα, και την αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας στο επίπεδο του γενικού πληθυσμού των ενηλίκων. Σε ότι αφορά συχνότητα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας βρέθηκε ότι ανέρχεται στο επίπεδο του των ενηλίκων και ότι είναι τρεις φορές μεγαλύτερη στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.

Ποια είναι τα αίτια και πως αναπτύσσεται η ρευματοειδής αρθρίτιδα;

Από αιτιολογικής πλευράς φαίνεται ότι πολλοί παράγοντες, όπως γενετικοί, περιβαλλοντικοί, ορμονικοί και ανοσολογικοί, εμπλέκονται στην αιτιοπαθογένεια της νόσου, αλλά η ακριβής αιτιολογία της δεν είναι γνωστή. Ωστόσο, είναι γνωστοί οι παθογενετικοί μηχανισμοί με τους οποίους αναπτύσσεται η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Πρόκειται για παθολογικούς μηχανισμούς του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού. Στα πλαίσια των μηχανισμών αυτών ορισμένες κατηγορίες κυττάρων ενεργοποιούνται και παράγουν αυτοαντισώματα ή μια σειρά πρωτεϊνών, που είναι βιολογικώς δραστικές και λέγονται κυτταροκίνες.

Από τη δράση των κυτταροκινών αυτών προκαλείται ενεργοποίηση πολλών άλλων κυττάρων και έκκριση ποικίλων βιολογικώς δραστικών ουσιών. Αποτέλεσμα όλων αυτών των κυτταρικών αλληλεπιδράσεων και της δράσης των βιολογικών τους προϊόντων είναι, πρώτον, η ανάπτυξη φλεγμονής και υπερπλασίας στον αρθρικό υμένα και δεύτερον, η πρόκληση φθοράς στον αρθρικό χόνδρο και διαβρώσεων στα οστά των αρθρώσεων.

Ποια είναι τα συμπτώματα και τα κλινικά σημεία της νόσου;

Η έναρξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας μπορεί να είναι βαθμιαία ή οξεία. Στη βαθμιαία έναρξη εμφανίζονται συνήθως γενικά συμπτώματα, όπως αίσθημα κόπωσης και κακουχίας, ανορεξία, απώλεια βάρους, πόνος στις αρθρώσεις, και τελικά εγκαθίσταται η αρθρίτιδα με όλα τα φαινόμενα της φλεγμονής. Η οξεία έναρξη της νόσου χαρακτηρίζεται από αιφνίδια εγκατάσταση αρθρίτιδας, δηλ. φλεγμονής στις αρθρώσεις, που μπορεί μερικές φορές να συνοδεύεται από πυρετό.

Τα κύρια κλινικά χαρακτηριστικά της αρθρίτιδας είναι τα συμπτώματα και σημεία της φλεγμονής, όπως:

  • Πόνος σε αρθρώσεις
  • Διόγκωση αρθρώσεων
  • Θερμότητα αρθρώσεων
  • Ευαισθησία στην πίεση αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί από τη νόσο
  • Πρωινή δυσκαμψία, δηλ. ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στις κινήσεις των αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί καθώς σηκώνεται το πρωί από το κρεβάτι του.

Η προσβολή των αρθρώσεων των χεριών συνοδεύεται συχνά από δυσκολία σχηματισμού γροθιάς και από ελάττωση της δύναμης σύσφιξης.

Η αρθρίτιδα συνήθως αφορά πολλές αρθρώσεις, είναι δηλ. πολυαρθρίτιδα, και είναι συμμετρική, δηλ. εντοπίζεται στις ίδιες αρθρώσεις στις δύο πλευρές του σώματος.  Λιγότερο συχνά η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί να αρχίσει με ασύμμετρη προσβολή λίγων αρθρώσεων, μέχρι τεσσάρων (ολιγοαρθρίτιδα), ή σπανιότερα με προσβολή μιας άρθρωσης (μονοαρθρίτιδα). Στην πλειονότητα των ασθενών με ολιγοαρθρίτιδα ή μονοαρθρίτιδα η νόσος εξελίσσεται τελικά σε συμμετρική πολυαρθρίτιδα, αλλά σε ένα μικρό ποσοστό παραμένει περιορισμένη σε 1-2 αρθρώσεις, συνήθως στα γόνατα ή στις πηχεοκαρπικές (στη παλάμη), για πολλούς μήνες ή χρόνια.

Οποιαδήποτε άρθρωση των άνω και κάτω άκρων μπορεί να προσβληθεί από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, αλλά πιο συχνά προσβάλλονται οι πηχεοκαρπικές αρθρώσεις, οι αρθρώσεις των δακτύλων των χεριών (Εικόνα 1) και οι αρθρώσεις των ποδιών και ακολουθούν τα γόνατα (Εικόνα 1) και άλλες αρθρώσεις, ενώ μπορεί να προσβληθούν ακόμη και οι αρθρώσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης καθώς και οι κροταφογναθικές αρθρώσεις.

arthritida1

Η διάρκεια της πρωινής δυσκαμψίας, ο αριθμός των διογκωμένων αρθρώσεων και ο αριθμός των αρθρώσεων που παρουσιάζουν ευαισθησία κατά την πίεσή τους από τον εξετάζοντα αποτελούν χρήσιμους κλινικούς δείκτες για την εκτίμηση του βαθμού δραστηριότητας της νόσου και την παρακολούθηση της πορείας της καθώς και για την εκτίμηση του θεραπευτικού αποτελέσματος και τη ρύθμιση της θεραπευτικής αγωγής. Σε ορισμένες αρθρώσεις, όπως π.χ. εκείνες των ισχίων, λόγω της ανατομικής τους θέσης, τα κλινικά σημεία της φλεγμονής δεν είναι εμφανή. Στις περιπτώσεις αυτές, ο περιορισμός των κινήσεων των  αρθρώσεων και η εμφάνιση πόνου στις παθητικές κινήσεις κατά την κλινική

arthritida2

Ποιες είναι οι εξωαρθρικές εκδηλώσεις της ρευματοειδούς αρθρίτιδας;

Εκτός από τις αρθρώσεις, η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί να προσβάλλει και άλλα όργανα και να παρουσιάσει διάφορες εξωαρθρικές εκδηλώσεις. Οι συνηθέστερες κατά σειρά συχνότητας εξωαρθρικές εκδηλώσεις είναι:

  • Αναιμία. Πρόκειται συνήθως για τη λεγόμενη αναιμία χρόνιας πάθησης.
  • Υποδόρια ρευματοειδή οζίδια. Πρόκειται για μικρά υποδόρια οζίδια μεγέθους μέχρι 2 εκ. ή και μεγαλύτερα που είναι μαλακά, ανώδυνα, δεν συμφύονται με το δέρμα ούτε με τα υποκείμενα μόρια και εντοπίζονται συνήθως σε θέσεις που ασκείται πίεση, όπως π.χ. οι αγκώνες.
  • Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Οφείλεται σε συμπίεση του μέσου νεύρου μέσα στον καρπιαίο σωλήνα λόγω τενοντοελυτρίτιδας των μυών που κάμπτουν τα δάκτυλα των χεριών. Τα κύρια συμπτώματα αυτού του συνδρόμου είναι τα μουδιάσματα, το κάψιμο και ο πόνος που εντοπίζονται στην κερκιδική πλευρά της παλάμης και στην παλαμιαία επιφάνεια του αντίχειρα, του δείκτη, του μέσου δακτύλου και του τέταρτου δακτύλου κατά το ήμισυ προς την κερκιδική πλευρά.
  • Σύνδρομο Sjögren. Χαρακτηρίζεται κυρίως από ξηροφθαλμία και ξηροστομία.
  • Σκληρίτιδα, δηλ. φλεγμονή στο σκληρό χιτώνα του ματιού.
  • Διάμεση πνευμονική ίνωση. Κύρια αρχική κλινική εκδήλωση είναι ο βήχας και αργότερα η δύσπνοια στην κόπωση.
  • Πλευρίτιδα, δηλ. συλλογή υγρού μέσα στη θωρακική κοιλότητα.
  • Περικαρδίτιδα, δηλ. συλλογή υγρού μέσα στην περικαρδιακή κοιλότητα.
  • Αγγειίτιδα, δηλ. φλεγμονή στο τοίχωμα των αγγείων. Εμφανίζεται πολύ σπάνια και κατά κανόνα σχετίζεται με υψηλό βαθμό ενεργότητας και σοβαρότητας της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Ποια είναι η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας;

Kύριος στόχος της θεραπευτικής αντιμετώπισης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι η επίτευξη:

Ύφεσης της νόσου, που σημαίνει:

  • Υποχώρηση του πόνου, της δυσκαμψίας και γενικά όλων των συμπτωμάτων της νόσου
  • Πρόληψη παραμορφώσεων των αρθρώσεων, λειτουργικών κινητικών διαταραχών και αναπηρίας
  • Πρόληψη ή αναστολή της ακτινολογικής εξέλιξης της νόσου
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς

Ωστόσο σε ασθενείς που έχουν την νόσο εγκατεστημένη επί μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν έχουν υποβληθεί σε σωστή θεραπευτική αγωγή και έχουν ήδη αναπτύξει παραμορφώσεις και δομικές βλάβες στις αρθρώσεις θεωρείται ως εναλλακτικός θεραπευτικός στόχος η επίτευξη:

arthritida3

Χαμηλής δραστηριότητας της νόσου, που σημαίνει:

  • Ανακούφιση από τον πόνο και γενικά βελτίωση όλων των συμπτωμάτων της νόσου
  • Πρόληψη της περαιτέρω ανάπτυξης παραμορφώσεων των αρθρώσεων, λειτουργικών κινητικών διαταραχών και αναπηρίας
  • Αναστολή της περαιτέρω ακτινολογικής εξέλιξης της νόσου
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς

Σύνοψη

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι η συχνότερη φλεγμονώδης αυτοάνοση ρευματική πάθηση που χωρίς την κατάλληλη αντιμετώπιση μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες και παραμορφώσεις των αρθρώσεων με αποτέλεσμα μακροχρόνια λειτουργική ανικανότητα ή αναπηρία.

Δύο είναι οι παράγοντες που αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την επίτευξη ύφεσης ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Αυτοί είναι:

  • Η έγκαιρη διάγνωση
  • Η πρώιμη και ορθή θεραπευτική παρέμβαση.

Το αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι σήμερα χάρις στις σύγχρονες θεραπευτικές δυνατότητες και με τις προϋποθέσεις της έγκαιρης διάγνωσης και της πρώιμης θεραπευτικής παρέμβασης μπορεί να επιτευχθεί ύφεση, δηλ. φρένο στην εξέλιξη της νόσου.

Σημαντικό ρόλο, πέρα της ορθής φαρμακευτικής αγωγής, αποτελεί η Φυσικοθεραπεία. Οι Έλληνες ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα δεν είναι χρήστες των σύγχρονων θεραπευτικών δυνατοτήτων, διότι καθυστερούν πολύ να επισκεφθούν ή δεν επισκέπτονται καθόλου ρευματολόγους ή εξειδικευμένους Φυσικοθεραπευτές με αποτέλεσμα τη μη έγκαιρη διάγνωση της πάθησής τους , τη μη εφαρμογή ορθής θεραπείας και έτσι την πρόκληση:

  • Παραμορφώσεων και μη αναστρέψιμων βλαβών στις αρθρώσεις ή και σε άλλα όργανα
  • Σημαντικών κινητικών ή άλλων λειτουργικών διαταραχών, ανικανότητας ή και αναπηρίας.

Είναι, επομένως, σαφές ότι για την εξασφάλιση έγκαιρης διάγνωσης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, αλλά και όλων των ρευματικών παθήσεων, καθώς και πρώιμης και σωστής θεραπευτικής παρέμβασης προκειμένου να είναι δυνατή η επίτευξη ύφεσης ή αποτελεσματικής αντιμετώπισής τους είναι επιτακτική η ανάγκη σχεδιασμού, οργάνωσης και εφαρμογής σε πανελλήνια κλίμακα προγράμματος συστηματικής και συνεχούς ενημέρωσης του κοινού για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα καθώς και για το σύνολο των ρευματικών παθήσεων, έτσι ώστε όσοι παρουσιάζουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας σε αρθρώσεις ή σε τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα να επισκέπτονται χωρίς καθυστέρηση γιατρούς ρευματολόγους και εξειδικευμένους Φυσικοθεραπευτές.

Η Φυσικοθεραπευτική προσέγγιση των Ρευματολογικών παθήσεων απαιτεί ιδιαίτερους χειρισμούς και εφαρμογή ειδικών ενθεμάτων που θα προστατέψουν τον ασθενή από την ενεργοποίηση φλεγμονωδών καταστάσεων.

arthritida4

Η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, με έγκαιρες παρεμβάσεις ελέγχεται και περιορίζεται.

Βοηθήστε τον εαυτό σας. Μην αδιαφορείτε!

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH